روز شمار تاریخ

درگذشت جواد قوام پور، مشهور به هاتفی اصفهانی، از شاعران خوش قریحه ایران، در هفتاد و هفت سالگی...

29 مهر 1386 
9 شوال  1428
21 اکتبر 2007

29 مهر 1100 ق هـ: وقوع نبرد میکال (جزیره آموس)، یک سال و چند هفته پس از نبرد دریایی سالامین، میان ایران و یونان؛ این نبرد به شکست ایرانیان در ایونی (در ساحل جنوب غربی آناتولی) انجامید و جزایر سامس و لسبس و خیوس از اطاعت پارسها خارج شد.

29 مهر 222 ق هـ: (طبق گزارشی که نماینده سیاسی وقت روم در تیسفون به دولت خود ارسال داشته) یزدگرد اول، پادشاه ساسانی، در نخستین دیدار عام خود اعلام داشت که، در مناسبات دولتش با روم، روش مذاکره و صلح را بر جنگ ترجیح می دهد، زیرا جنگ منابع هر دو کشور را هدر می دهد.

17 رمضان 2 هـ ق: غزوه بدر الکبری، نخستین نبرد حضرت محمد (ص) با کافران مکه، در جنوب غربی مدینه (برابر با 25 اسفند 2)؛ در این نبرد 70 مشرک، از جمله ابوجهل و حنظله پسر ابوسفیان، به هلاکت رسیدند و سپاه اسلام با دلاوری حضرت علی (ع) و حضرت حمزه به پیروزی رسید.

29 مهر 245: قتل المستعین بالله، دوازدهمین خلیفه عباسی، در سی و پنج سالگی، پس از 3 سال و 8 ماه حکومت؛ شورش مردم سامره و آزاد کردن المعتز از زندان و بیعت با او از وقایع مهم دوران خلافتش به شمار می آید.

29 مهر 1177: نخستین قیام نافرجام مسلمانان بر ضد فرانسویان در قاهره، که به کشته شدن 3 هزار نفر و اعدام 6 تن از علمای الازهر انجامید.

29 مهر 1184: نبرد ترافالگار بین انگلستان و فرانسه، در نزدیکی تنگه جبل الطارق، که به شکست ناوگان فرانسه – اسپانیا و تثبیت قدرت دریایی انگلستان در اروپا انجامید.

29 مهر 1203: سیمان پورتلند، از مصالح ساختمانی جدید، با تلاش جوزف آسپدین انگلیسی، در یورکشایر، به ثبت رسید.

29 مهر 1258: اختراع لامپ، با تلاش توماس ادیسون، مخترع امریکایی، در نیوجرسی، که 13 ساعت روشن ماند.

29 مهر 1294: برقراری نخستین مکالمه تلفنی مستقیم از دو سوی اقیانوس اطلس، بین ویرجینیا و پاریس.

29 مهر 1297: آخرین جنگ از سلسله جنگ های جهانی اول با حملات متفقین به قوای آلمان در شمال غربی اروپا آغاز شد. این جنگ به نبرد فلاندر مشهور است زیرا در منطقه ای به همین نام رخ داد. در جنگ فلاندر قوای آلمان ابتدا بسیار مقاومت کرد اما سرانجام از متفقین شکست سختی خورد  جنگ در نوامبر 1918 (آبان 1297) با مصالحه خاتمه یافت.

29 مهر 1302: گشایش نخستین سیاره نما (پلنتریوم) در موزه دویچه، در شهر مونیخ آلمان.

29 مهر 1323: اشغال آخن به دست نیروهای امریکایی، در جنگ جهانی دوم؛ نخستین شهر آلمان که به تصرف متفقین درآمد.

29 مهر 1324: زنان فرانسه، برای نخستین بار، در انتخابات شرکت کردند.

29 مهر 1329: اشغال تبت، به دست ارتش چین؛ تبت 21 روز بعد از سازمان ملل متحد خواست که صلح را در این سرزمین برقرار کند.

29 مهر 1332: دو ماه پس از کودتای ننگین 28 مرداد، آنتونی ایدن، وزیر امور خارجه انگلستان، آمادگی کشور خود را برای تجدید روابط سیاسی با ایران اعلام کرد.

29 مهر 1333: مجلس شورای ملی قرارداد نفت با کنسرسیوم را تنها با 5 رأی مخالف تصویب کرد؛ در نتیجه، همه تلاشهای ایران در دوران حکومت دکتر مصدق بر باد رفت.

29 مهر 1337: تصویب لایحه «از کجا آورده ای» در مجلس شورای ملی؛ بر اساس این قانون، کارکنان و وابستگان به دولت موظف بودند که با مدرک و سند نشان دهند که اموال و املاک خود را از چه راهی به دست آورده اند و هر سال تفاوت دارایی خود را با سال پیش روشن سازند؛ سازمانی هم مأمور رسیدگی به این امورشد.

29 مهر 1346: نیروی دریایی مصر ناوشکن ایلیات رژیم صهیونیستی را در ساحل شبه جزیره سینا غرق کرد.

29 مهر 1346: راهپیمایی دهها هزار مخالف جنگ ویتنام در واشنگتن.

29 مهر 1348: «روز ملی سومالی»؛ کودتای نظامی در سومالی، به رهبری محمدزیاد بره، که به برکناری حکومت این کشور انجامید؛ او سیاست گرایش به غرب و ضد شوروی را در پیش گرفت و مستشاران شوروی را اخراج کرد و با عربستان سعودی روابط حسنه ای برقرار ساخت.

29 مهر1349: اعطای جایزه صلح نوبل به نورمن ای بورلاگ، دانشمند امریکایی، برای خدمات وی در ریشه کن کردن گرسنگی و فقر غذایی در کشورهای محروم جهان.

29 مهر 1357: تظاهرات ضد سلطنتی دانشجویان در دانشگاههای تهران و ملی (دانشگاه شهید بهشتی کنونی).

29 مهر 1357: تحصن علمای حوزه علمیه قم در مدرسه خان، برای اعتراض به فاجعه مسجد کرمان.

29 مهر 1357: اعتصاب کارکنان وزارت کشور و پالایشگاه نفت تهران و بانک ایران و انگلیس.

29 مهر 1380؟: اعطای جایزه کتاب سال 2001 م (1380 ه ش) سوئیس به محمدرضا بایرامی، نویسنده ایرانی ترجمه آلمانی کتاب «کوه مراصدا زد». تحت عنون «جلال همچنان می تازد»، از سوی هیأت داوران جایزه کتاب برگزیده کشور سوئیس موسوم به «کبری آبی» به عنوان کتاب برگزیده سال 2001 انتخاب شد.

29 مهر 1369: درگذشت جواد قوام پور، مشهور به هاتفی اصفهانی، از شاعران خوش قریحه ایران، در هفتاد و هفت سالگی؛ پس از اتمام تحصیلات عالی، به مطالعه علوم و معارف اسلامی مشغول شد؛ از وی مجموعه شعری به نام «ندا دل» به جای مانده که در دو جلد منتشر شده است.

29 مهر 1380: هنرمند ایرانی از میان 500 کاریکاتوریست از 46 کشور جهان، مقام اول جشنواره بین المللی طنز «آندرومدا» ایتالیا را کسب کرد. «بهرام عظیمی» هنرمند 35 ساله ایرانی در طول فعالیت خود در زمینه کاریکاتور و گرافیک و نقاشی تاکنون 20 جایزه ملی و بین المللی را در کارنامه خو به ثبت رسانده است.

29 مهر 1384: اعطا قلم زرین چهل و سومین دو سالانه تصویرگری بلگراد به رضا یوسف زاده تصویرگر ایرانی.

«روز جهانی قدس»؛ امام خمینی (ره)، در شانزدهم مرداد ماه سال 1358، در پیامی آخرین جمعه ماه مبارک رمضان را روز قدس اعلام کردند ..

درگذشت استاد حبیب الله بدیعی، نوازنده کم نظیر و موسیقیدان برجسته معاصر...

27 مهر 1386
7 شوال  1428
19 اکتبر 2007

27 مهر 1101 ق هـ: اتحاد هخامنشیان با کارتاژها؛ در این روز، خشایارشا با دولت کارتاژ (تونس امروز و نواحی اطراف آن ـ روبروی جزیره سیسیل و در ساحل جنوبی مدیترانه) پیمان اتحاد بست با این هدف که سدی در برابر گسترش اتحادیه یونانیان در غرب ایجاد کند؛ این اتحاد هفتاد سال طول کشید و، در این مدت، کارتاژ از حمایت مالی ایران برخوردار بود؛ کارتازها مهاجران فنیقی (لبنانی ـ سوری) بودند و نام کارتاژ در اصل «کارت ها داشت» به معنای شهر تازه بوده است.

27 مهر 555 ق هـ: تیرداد، شاهزاده اشکانی، با تشریفات ویژه ای وارد شهر رم شد تا با نرون، امپراتور وقت روم، ملاقات کند؛ گزارش این دیدار را، که دولت روم برای آن هزینه بسیار سنگینی متحمل شده بود، تاچتیوس (مورخ رومی) به طور مشروح در کتاب خود آورده است؛ تیرداد از سوی بلاش (پادشاه اشکانی) به پادشاهی ارمنستان منصوب شده بود؛ سفر تیرداد به روم نزدیک به 2 سال طول کشید.

27 مهر 270 ق هـ: توسیدید، مورخ رومی و نگارنده تاریخ جنگهای پلوپونز، در این روز نوشت که کل تلفات دو جنگ ایران و روم (در زمان پادشاهی شاپور دوم و امپراتور کنستانتین دوم)  89 هزار و 243 نفر بوده است؛ فاتح هر دو جنگ ایران بود و نتیجه این شکستها وقوع شورشهای مسلحانه در آلمان و گل و ایلریا (یوگسلاوی) و اسپانیا و بریتانیا در قلمرو رومیها بود.

27 مهر 1124: درگذشت جوناتان سویفت، نویسنده انگلیسی، در هفتاد و هشت سالگی؛ خالق سفرنامه گالیور.

27 مهر 1191: ارتش فرانس، به فرماندهی ناپلئون بناپارت، از محاصره مسکو دست کشید؛ عده زیادی از افراد ناپلئون در این عقب نشینی، به علت سرما و گرسنگی، جان سپردند.

27 مهر 1192: شکست ناپلئون بناپارت از قوای متحد (اتریش، پروس، روسیه، سوئد) در نبرد لایپزیگ.

27 مهر 1206: محاصره ناوگان مصر و عثمانی در بندر ناوارینو، در یونان، به وسیله کشتیهای جنگی روسی و انگلیسی و فرانسوی، در پی رد درخواستشان از عثمانی مبنی بر به رسمیت شناختن استقلال یونان، که روز بعد به شکست مصر و عثمانی انجامید.

27 مهر 1227: آغاز صدارت میرزا تقی خان فراهانی (ملقب به اتابک اعظم و امیرکبیر)، صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار؛ اقدامات و اصلاحات ایشان عبارت است از: 1. تغییر طرز وصول درآمد بر مبنایی عادلانه و تنظیم بودجه 2. حذف القاب زاید 3. حذف هزینه های زاید و حقوق گزاف درباریان و شاهزادگان 4. جلوگیری از دست اندازی شاه به خزانه و جواهرات سلطنتی 5. اصلاح قشون 6. محدود کردن نفوذ سفیران روسیه و انگلستان 7. تأسیس دارالفنون.

27 مهر 1251: یافتن قطعه سنگی طلا به وزن 235 کیلوگرم در استرالیا، که 82 کیلوگرم طلای خالص از آن به دست آمد.

27 مهر 1289: در گذشت لئون تولستوی رمان نویس بزرگ روسی. تولستوی معتقد بود که فقط محبت باید در میان مردم حکومت کند. از آثار ارزشمند تولستوی «جنگ و صلح» را می توان نام برد که شاهکار جاویدان اوست. همچینین «رستاخیز و دوران کودکی» ازدیگر کتابهای خواندنی تولستوی محسوب می شوند.

27 مهر 1316: درگذشت ارنست روترفورد، دانشمند و فیزیکدان انگلیسی، کاشف پرتوهای آلفا و بتا و گاما و ساختار هسته اتم و برنده جایزه نوبل شیمی 1287 (1908 م)، در کمبریج، در شصت و شش سالگی؛ نویسنده کتاب پرتوزایی.

27 مهر 1317: نیروهای استعمارگر انگلیسی شهر بیت المقدس را اشغال کردند.

27 مهر 1329: ورود نیروهای سازمان ملل متحد به پیونگ یانگ، پایتخت کره شمالی، در جنگ کره.

27 مهر 1330: هری ترومن، سی و سومین رئیس جمهور امریکا، پایان وضعیت جنگی با آلمان را به طور رسمی اعلام کرد.

27 مهر 1331: تصویب پیشنهاد قطع ارتباط با انگلستان در مجلس شورای ملی و ابلاغ آن به سفارت انگلستان؛ این پیشنهاد اندکی پس از پخش بیانات دکتر مصدق، نخست وزیر وقت ایران، از رادیو تهران به مجلس داده شده بود؛ مردم تهران پس از شنیدن این خبر، در مقابل سفارت انگلستان، دست به تظاهرات ضدانگلیسی زدند.

27 مهر 1332: دو ماه پس از کودتای ننگین 28 مرداد، حکومت پهلوی چکی به مبلغ 4 میلیون و 700 هزار دلار از امریکا دریافت کرد.

27 مهر 1333: امضای پیمانی میان مصر و انگلستان در مورد آبراه سوئز؛ انگلستان موظف شد که نیروهایش را ظرف 20 ماه از آبراه خارج کند؛ 6 هفته پس از خروج انگلیسیها، جمال عبدالناصر آبراه سوئز را در 4 مرداد 1335 ملی اعلام کرد.

27 مهر 1334: مصر و سوریه و اردن فرماندهی مشترک نیروهای مسلح تشکیل دادند.

27 مهر 1335: پایان حالت جنگ میان اتحاد شوروی و ژاپن، با امضای قراردادی در مسکو.

27 مهر 1337: «قانون منع مداخله کارکنان در معاملات دولتی»؛ دولت وقت لایحه منع مداخله وزیران و نمایندگان مجلس و کارمندان دولت و وابسته را در هر گونه معاملات دولتی به مجلس داد، که بعداً به تصویب رسید.

27 مهر 1355: علی حسن سلامه، مسئول بلندپایه امنیتی و اطلاعاتی فلسطینی، را رژیم صهیونیستی در بیروت با انفجار خودروی بمب گذاری شده ترور کرد؛ وی را اسرائیلیها به طراحی عملیات المپیک مونیخ متهم می کردند.

27 مهر 1356: نخستین فرود هواپیمای مافوق صوت کنکورد در فرودگاه نیویورک، پس از 19 ماه تأخیر به علت اعتراض ساکنان اطراف این فرودگاه به صدای هواپیما.

27 مهر 1357: سرکوب تظاهرات ضدسلطنتی مردم شهرری، به دست چماقداران حکومت پهلوی.

27 مهر 1357: اعتصاب کارکنان شرکت سهامی خدمات صنعت نفت اهواز و راه ترابری کرمانشاه.

27 مهر 1362: آغاز عملیات والفجر4، با رمز «یا الله، یا الله، یا الله»، در منطقه شیلر (در شمال مریوان و پنجوین)، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران، که 20 روز طول کشید و این نتایج را دربرداشت: 1. آزادسازی ارتفاعات مهم و پاکسازی منطقه 2. نظارت بر پنجوین عراق 3. انهدام 10 هواپیما، 1 بالگرد، بیش از 90 تانک و نفربر، 200 خودرو 4. کشته و زخمی شدن بیش از 18 هزار بعثی 5. غنیمت گرفتن 200 دستگاه انواع خودرو، 10 لودر، 5 تانک و نفربر، دهها قبضه تفنگ 106 میلیمتری و توپ ضدهوایی و 105 میلیمتری.

27 مهر 1362: تصویب اساسنامه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران؛ در این اساسنامه، مسئولیتها و وظایف اصلی این سازمان مشخص شده است؛ سازمان صدا و سیما نهاد رسانه ای حساس و مهم ملی است که باید بر اساس اصل 175 قانون اساسی موجبات آزادی بیان و نشر افکار را با رعایت موازین اسلامی و مصالح کشور فراهم آورد.

27 مهر 1362: مجلس سنای امریکا سومین دوشنبه ژانویه، سالروز تولد مارتین لوترکینگ (رهبر سیاهپوستان امریکا)، را تعطیل عمومی اعلام کرد؛ او جایزه صلح نوبل 1343 (1964 م) را دریافت کرد و 4 سال بعد از آن ترور شد.

27 مهر 1365: کشته شدن سامورا ماشل، رئیس جمهور موزامبیک، در سانحه هوایی، نزدیک مرز افریقای جنوبی، در پنجاه و سه سالگی؛ او از 3 مهر 1344 با اشغالگران پرتغالی جنگید و از 14 بهمن 1347 رهبر جبهه آزادیبخش موزامبیک (فرلیمو) شد و، پس از اعلام استقلال کشورش، در 25 خرداد 1354، به ریاست جمهوری رسید.

27 مهر 1366: نیروی دریایی امریکا دو سکوی نفتی ایران در خلیج فارس را به گلوله بست و ویران کرد؛ این عمل به دستور رونالد ریگان، رئیس جمهوری وقت امریکا، به وقوع پیوست که حضور نیروهای ایرانی در خلیج فارس را تهدیدی برای منافع امریکا و کشتیهای امریکایی می دانست.

27 مهر 1366: «دوشنبه سیاه»؛ سهام وال استریت 508 واحد (6/22%) سقوط کرد؛ این کاهش بیشتر از کاهش ارزش سهام در 6 و 7 آبان 1308 بود که به رکورد بزرگ انجامید.

27 مهر 1371: درگذشت استاد حبیب الله بدیعی، نوازنده کم نظیر و موسیقیدان برجسته معاصر؛ وی از کودکی نواختن ویولن را آغاز کرد و از سال 1331 همکاری خود را رسماً با رادیو شورع کرد و از سال 1337 مسئولیت اداره موسیقی را بر عهده داشت؛ از او بیش از 200 آهنگ باقی است که نخستین آن، با نام ماه کنعان، در دستگاه ماهور اجرا شد.

27 مهر 1373: عملیات شهادت طلبانه یکی از اعضای جنبش فلسطینی حماس، در مرکز تل ابیب، که 23 صهیونیست را هلاک کرد.

27 مهر 1380: افتتاح طرح تبدیل کاتالیستی در پالایشگاه لاوان. با افتتاح این طرح تولید پالایشگاه لاوان به 30 هزار بشکه در روز رسید. این پروژه که قرار بود با هزینه ای بالغ بر 78 میلیون دلار  توسط شرکت های خارجی ساخته شود، با طراحی و اجرای مهندسان پالایشگاه شیراز با کمتر از 22 میلیون دلار به اجرا درآمد.

27 مهر 1383: ادینبورگ پایتخت اسکاتلند از سوی یونسکو پایتخت ادبی جهان نامیده شد.

27 مهر 1384: از سوی وزارت کشاورزی امریکا ایران چهارمین کشور جهان از نظر افزایش تولید کتان شناخته شد. تولید کتان ایرانی در سال های 2000 تا 2005 م (1379 ـ 1384 ه ش) با 24 درصد افزایش مواجه بوده که بدین تریتب از نظر میزان رشد تولید کتان در این مدت به عنوان چهارمین کشور جهان شناخته شده است. جمهوری آذربایجان و هلند و تانزانیا و ایران و تاجیکستان و امریکا رتبه های اول تا ششم در تولید کتان هستند.

اردشیر ساسانی در چنین روزی دستور احداث شهر «وه اردشیر» را در ایالت کرمان داده است...

26 مهر 1386 
6 شوال  1428
18 اکتبر 2007

26مهر399 ق هـ: اردشیر ساسانی در چنین روزی دستور احداث شهر «وه اردشیر» را در ایالت کرمان داده است؛ این شهر، پس از فتح اسلامی، «بردسیر» خوانده شد.

26 مهر 62: هلاکت یزید بن معاویه، دومین خلیفه اموی و عامل فجایع بزرگی در تاریخ اسلام، در سی و سه سالگی؛ از وقایع مهم دوران خلافت اوست: 1. به شهادت رساندن امام حسین (ع) در نخستین سال خلافتش و بیش از آن شهادت مسلم بن عقیل در کوفه 2. سرکوب شورش مردم مدینه (معروف به واقعه حره) بر ضد وی که به ویرانی شهر و مباح اعلام کردن جان و مال و ناموس مردم انجامید 3. محاصره عبدالله بن زبیرو یارانش در مکه و به آتش کشیدن خانه خدا.

26 مهر 848: با ازدواج ایزابل (ملکه کاستیل) و فردیناند دوم (پادشاه آراگون)، سراسر قلمرو مسیحیت در اسپانیا زیر سلطه یک پادشاه درآمد.

26 مهر 1064: لغو فرمان نانت، به دستور لویی چهاردهم، پادشاه فرانسه؛ هانری چهارم در 22 مرداد 977 این فرمان را برای پروتستانها در مورد مسائل سیاسی و نظامی و اجتماعی و آزادی مذهب صادر کرده بود.

26 مهر1127: امضای قرارداد صلح اکس لاشاپل، میان فرانسه و اتریش و انگلستان، پس از جنگ هلند، در مورد چشمپوشی لویی پانزدهم از متصرفات خود در هلند و ایتالیا به نفع انگلستان.

26 مهر 1244: درگذشت لرد پالمرستون، نخست وزیر انگلستان، در هشتاد و یک سالگی؛ او در 1186 به کمک حزب توری به مجلس عوام راه یافت و 58 سال در این سمت ماند و در این مدت 48 مقام دولتی – از جمله 38 نوبت وزارت و 2 نوبت نخست وزیری – داشت و موجب پیروزی کشورش در جنگ کریمه گشت و به متحد شدن و یکپارچگی ایتالیا کمک کرد.

26 مهر 1246: دولت امریکا سرزمین آلاسکا را به بهای 7 میلیون و 200 هزار دلار از روسیه خرید؛ آلاسکا در 1336 چهل و نهمین ایالت امریکا شد.

26 مهر 1250: درگذشت چارلز بابیج، ریاضیدان و مخترع انگلیسی، در هفتاد و نه سالگی؛ او از پیشتازان طراحی رایانه است.

26 مهر 1271: برقراری نخستین ارتباط راه دور تلفنی، بین شیکاگو و نیویورک.

26 مهر 1277: آغاز حاکمیت رسمی امریکا بر پورتوریکو، پس از موافقت اسپانیا.

26 مهر 1286: انتشار روزنامه تندرو مساوات، به مدیریت سید محمدرضا شیرازی، در تهران.

26 مهر 1291: امضای پیمان صلح لوزان، میان عثمانی و ایتالیا، در مورد اعطای خودمختاری به طرابلس و سیرنائیک، در لیبی، و واگذاری جزایر دودکانز به عثمانی.

26 مهر 1291: آغاز اولین جنگ بالکان میان کشورهای اتحادیه بالکان (صربستان و بلغارستان و یونان و مونته نگرو) و حکومت عثمانی، که به شکست ترکهای عثمانی انجامید.

26 مهر 1301: بنگاه سخن پراکنی انگلستان (بی بی سی) با پخش برنامه های رادیویی فعالیت خود را آغاز کرد؛ برنامه های تلویزیونی بی بی سی از 1315 آغاز شد، ولی در جنگ جهانی دوم قطع گشت و پس از آن ادامه یافت؛ این بنگاه 20 سال زودتر از رادیو تهران تأسیس شد.

26 مهر 1310: درگذشت توماس ادیسون، مخترع امریکایی، در هشتاد و چهار سالگی؛ او اختراعات مهمی دارد، از جمله: صوت نگار یا فونوگراف (1 آذر 1256)، گرامافون (2 دی 1257)، لامپ (29 مهر 1258) و استفاده از برق روشنایی، موتور برق (13 شهریور 1261) که 8 سال بدون وقفه کار کرد.

26 مهر 1317: فرماندهان ارتش استعماری بریتانیا، برای سرکوب مردم فلسطین و وارد کردن تجهیزات جدید نظامی، امور مدنی در این سرزمین را به دست گرفتند.

26 مهر 1331: تمدید حکومت نظامی تهران به مدت 2 ماه دیگر؛ حکومت نظامی از 10 فروردین به علت درگیریهای هواداران احزاب برقرار شده بود.

26 مهر 1334: تصویب لایحه الحاق ایران به پیمان دفاعی بغداد (شامل کشورهای انگلستان، ترکیه، عراق، پاکستان) در مجلس سنا.

26 مهر 1341: جیمز واتسون و فرانسیس کریک و موریس ویکلینز (پزشکان انگلیسی)، برای کشف ساختمان منحنی شکل دی. ان. ای، موفق به دریافت جایزه پزشکی نوبل شدند.

26 مهر 1350: جمعیت کل کشور 30 میلیون و 20 هزار نفر (12 میلیون و 398 هزار شهری و 17 میلیون و 622 هزار روستایی) اعلام شد.

26 مهر 1356: آغاز عملیات موفق گروه کماندویی 28 نفره آلمان غربی برای نجات هواپیمای مسافربری (737 لوفت هانزا) ربوده شده در فرودگاه موگادیشو، پایتخت سومالی، که گروه بادرماینهوف آن را ربوده بود.

26 مهر 1357: آغاز اعتصاب کارگران کارخانه لوله و ماشین سازی ساوه، آجرپزی تبریز، گروه صنعتی بهشهر، رانندگان خودروهای مسافربری رضائیه (ارومیه کنونی).

26 مهر 1359: سخنرانی افشاگرانه محمدعلی رجایی، نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران، در جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد، درباره سیاستهای مستکبرانه امریکا و حمله وحشیانه ارتش بعثی عراق به مرزهای جمهوری اسلامی ایران؛ ایشان درخواستهای مکرر رهبران بلندپایه امریکا را در مورد مذاکره با ایران رد کرد.

26 مهر 1368: مجلس مجارستان، با حذف ماده های استالینی از قانون اساسی، راه را برای بازگشت به دمکراسی چند حزبی باز کرد.

26 مهر 1370: برقراری دوباره ارتباط سیاسی میان اتحاد جماهیر شوروی و رژیم صهیونیستی، پس از 24 سال قطع رابطه به سبب جنگ ششروزه رژیم اسرائیل با کشورهای عربی.

26 مهر 1377: عالیترین دیدار سران چین و تایوان از 1328، با ملاقات فرستاده تایوان با رئیس جمهور چین.

26 مهر 1378: موافقت جناحهای مختلف مجلس اندونزی با استقلال تی مور شرقی.

26 مهر 1379: ماهواره اماراتی «ثریا» از سکوی دریایی، واقع در وسط اقیانوس آرام، به فضا پرتاپ شد که بیش از 5 تن مزن داشت و در نوع خود در جهان عرب و خاورمیانه بینظیر بود و ساخت آن حدود 2/1 میلیارد هزینه داشت.

26 مهر 1380: گشایش موزه محمود فرشچیان. نگارگر معاصر در مجموعه فرهنگی تاریخی سعدآباد تهران.

26 مهر 1380: اعطای جایزه علمی یونسکو به یک بانوی ایرانی. این جایزه علمی، از سوی «کوشیرو ماتسورا» دبیر کل این سازمان، به خانم «سیما رفعتی سیدی یزدی» استاد گروه ایمونولوژی موسسه پاستور اعطا شد. این جایزه به مناسبت یکصدمین سالگرد درگذشت «لویی پاستور» دانشمند فرانسوی از سوی سازمان یونسکو و مؤسسه پاستور به محققان و دانشمندان برگزیده جهان تعلق گرفت.«سیما سیدی یزدی» مطالعات و تحقیقات برجسته ای را در خصوص بیماری «لیشل مانیور» و در دستیابی به واکسن این بیماری انجام داده است. بیماری «لیشل مانیور» یک بیماری انگلی تک سلولی است که به دو صورت داخلی و پوستی بروز می کند و سبب ایجاد زخم در این نواحی می شود. این بیماری در کشورهای آسیایی و آفریقایی بیشتر از مناطق دیگر جهان شیوع دارد.

26 مهر 1381: سازمان علمی فرهنگی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) اعطای جایزه ویژه این سازمان به نام «ابن سینا» رادر مورد «اخلاق در علم و فناوری» تصویب کرد. «ابن سینا» نخستین جایزه جهانی در موضوع اخلاق در علم و فناوری است که با مدیریت «یونسکو» و براساس ارزیابی هیأت داوران به صاحب بهترین اثر تحقیق در مورد «اخلاق در علم و فناوری» اعطا می شود. این جایزه هر دو سا ل یکبار با حضور نمایده جمهوری اسلامی ایران به برنده آن اهدا می گردد.

26 مهر 1381: پرده برداری از آخرین تابلوی نگارگری استاد فرشچیان. موسوم به تابلوی علی اصغر (ع) درکاخ موزه سعدآباد.

26 مهر 1382: درگذشت مانوئل واسکوئز مونتالبان، نویسنده چپگرای شهیر اسپانیا، در شصت و چهار سالگی؛ او از مبارزان ضد دیکتاتوری فرانکو بود و برای همین 3 سال در زندان به سر برد؛ وی برنده جوایز و مدالهای ادبی بسیار مانند جوایز ادبی امریکای لاتین و جامعه اروپا و جایزه ملی ادبیات اسپانیا شد؛ مجموعه داستان پلیسی «پیه کارالهو» از آثار برجسته اوست.

چهارشنبه 25/07/86

درگذشت مرتضی حنانه، موسیقیدان برجسته معاصر، نویسنده گامهای گمشده، در شصت و هفت سالگی.

25 مهر 1386 
5 شوال  1428
17 اکتبر 2007

25 مهر 68 ق هـ: پروکوپیوس، مورخ رومی، کتاب معروف خود «جنگها» را به پایان رساند؛ این کتاب عمدتاً به شرح جنگهای ایران و روم شرقی در عهد ژوستی نین پرداخته است؛ نویسنده نسخه اصلی کتاب را (که هنوز باقی مانده است) به امپراتور وقت تقدیم کرد؛ این کتاب در سال 832، کمی پیش از افتادن قسطنطنیه به دست عثمانی، به رم برده شد تا محفوظ بماند.

25 مهر 1138: «سومین حمله احمدخان درانی به هندوستان»؛ او در طول 7 سال 3 بار به هندوستان حمله نظامی کرد؛ احمدخان در ارتش ایران فرمانده بود و پس از قتل نادرشاه به زادگاهش (افغانستان) برگشت و، با استفاده از آشفتگی اوضاع ایران، خود را امیر افغانها خواند؛ او در 3 حمله خود به هندوستان شمال غربی این کشور را تصرف کرد و در حمله اول (1131) لاهور و در حمله دوم (1136) دهلی و پنجاب را به تصرف درآورد؛ احمدخان در راه اتحاد میان طوایف افغان تلاش بسیار کرد.

25 مهر 1176: امضای قرارداد کامپوفورمیو، در ایتالیا، میان اتریش و فرانسه، برای آنکه اتریش همه متصرفات ناپلئون بناپارت را در ایتالیا به رسمیت بشناسد و از ادعای خود در مورد بلژیک دست بردارد؛ و در مقابل، سرزمین ونیز واگذار شد.

25 مهر 1291: اعلام جنگ کشورهای بالکان (یونان، بلغارستان، صربستان، مونته نگرو) به دولت عثمانی، که 11 روز بعد به نخستین جنگ بالکان انجامید و، |پس از فراز و نشیبهایی، با امضای پیمان لندن و واگذاری بخشهایی از قلمرو عثمانی پایان یافت.

25 مهر 1312: ورود آلبرت انیشتین به امریکا، به عنوان پناهنده، از آلمان نازی.

25 مهر 1318: کشته شدن فرخی یزدی، مدیر روزنامه طوفان و نماینده سابق مجلس شورای ملی، در زندان شهربانی، به دست پزشک احمدی با تزریق آمپول هوا؛ لبهای او را در 1289 دوختند و در 18 شهریور 1298 به سبب مخالفت با قرارداد 1919 م به زندان افتاد؛ روزنامه طوفان را از 2 شهریور 1300 منتشر کرد که 15 بار توقیف شد؛ فرخی در 18 اسفند 1300 به علت مخالف با استبداد رضاخان به سفارت شوروی پناهنده شد و به این کشور گریخت و با وعده تیمور تاش (وزیر دربار) بازگشت؛ او نماینده مردم یزد در هفتمین دوره مجلس شورای ملی شد و طوفان را بار دیگر منتشر کرد و دوباره به مخالفت با استبداد پرداخت و به شوروی و آلمان گریخت.

25 مهر 1323: درگذشت سانتیگو رامون کاخال، بافت شناس اسپانیایی و برنده جایزه نوبل پزشکی 1285 (1906 م)، برای معرفی یافته عصبی یا سلول عصب به عنوان واحد اصلی ساختمان عصبی بدن، در هشتاد و دو سالگی.

25 مهر 1326: امضای قراردادی میان برمه و انگلستان، در مورد اعطای استقلال به برمه در سه ماه بعد.

25 مهر 1330: آتش سوزی در مرکز تولید پلوتونیوم، در رئاکتور ونیداسکال انگلستان، 13 نفر را کشت.

25 مهر 1335: گشایش نخستین نیروگاه هسته ای انگلستان در کالدرهال، واقع در کامبریا.

25 مهر 1340: سرکوب تظاهرات ضداستعماری الجزایریها در پاریس؛ بنا به آمار رسمی تنها 3 نفر کشته شدند، ولی آمار غیررسمی تعداد تلفات را بیش از 240 نفر ذکر کردند.

25 مهر 1350: گشایش موزه مردم شناسی و حمام گنجعلیخان در کرمان.

25 مهر 1352: سازمان اوپک، در اجلاس کویت، صادرات نفت به امریکا و بریتانیا را ممنوع کرد و برنامه ای تدریجی را برای تحریم نفتی تا عقب نشینی نیروهای اسرائیلی از اراضی اشغالی به تصویب رساند که موجب افزایش بهای جهانی نفت شد؛ این تحریم نفتی پس از جنگ رمضان میان مصر و سوریه با رژیم صهیونیستی اعمال شد.

25 مهر 1354: بر پایه اعلامیه ارتش، نظامیان ایران با حمایت نیروی هوایی عمان مرکز شورشیان این کشور را در ظفار تصرف کردند؛ جبهه آزادیبخش ظفار در 30 خرداد 1344 برای جنگ مسلحانه با سلطان نشین عمان تشکیل شد و بعدها نامش تغییر کرد و به پیروزیهایی دست یافت؛ چون سلطان عمان در سرکوب آنان موفق نشد، از ایران کمک خواست و ایران در زمینه آموزش نظامی و فرستادن تجهیزات – از 29 آذر 1352 – و مداخله نظامی و بمباران گسترده به عمان کمک کرد.

25 مهر 1357: اعتصاب کارکنان شیلات گرگان، کارخانجات مقدم و سازمان ورزش و آغاز اعتصاب غذای یک هفته ای زندانیان سیاسی درتبریز.

25 مهر 1358: اهدای جایزه صلح نوبل 1358 (1979 م) به مادر ترزا راهبه یوگسلاوی تبار؛ وی پس از سالها خدمت به محرومان و تأسیس بناهای خیریه در 14 شهریور 1376، در هشتاد و هفت سالگی، بر اثر حمله قلبی درگذشت.

25 مهر 1359: موسیان و دهلران به طور موقت به اشغال ارتش بعثی عراق در آمدند.

25 مهر 1363: آغاز عملیات میمک، با رمز «یا اباعبدالله الحسین (ع)»، در ارتفاعات مرزی میمک، با تلاش مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران.

25 مهر 1364: تشکیل کانون مطبوعات ایران.

25 مهر 1365: درگذشت استاد سید حسین خدیو جم، محقق و مترجم ایرانی؛ او در دانشگاه مشهد و پژوهشکده بنیاد فرهنگ ایران در تهران سالها به خدمت فرهنگی اشتغال داشت و چند سال هم رایزن فرهنگی ایران در افغانستان بود؛ از او بیش از 30 جلد کتاب در زمینه تحقیق و تصحیح و ترجمه باقی است؛ ترجمه و تصحیح کیمیای سعادت، احیاء علوم الدین غزالی، حقایق الاخبارناصری، از آثار اوست.

25 مهر 1368: درگذشت مرتضی حنانه، موسیقیدان برجسته معاصر، نویسنده گامهای گمشده، در شصت و هفت سالگی.

25 مهر 1373: اردن و رژیم صهیونیستی با امضای پیمان وادی عربه، به 46 سال وضعیت جنگی بین خود – از تأسیس رژیم صهیونیستی به بعد – پایان دادند.

25 مهر 1377: انفجار لوله نفت در نیجریه هفتصد نفر را کشت.

25 مهر 1382: برگزاری چهارمین مجمع استادان زبان و ادبیات فارسی باحضور 170 استاد ایرانی و خارجی در ایران استادان شرکت کننده در این همایش از کشورهای انگلستان و امریکا و ایتالیا و برزیل و ترکیه و روسیه و لهستان و چین و فرانسه و هلند و ... بودند.

25 مهر 1384: درگذشت «باجین»، نویسنده بزرگ چین، در صد و یک سالگی؛ نوشته های او در بیداری چینی ها بسیار موثر بود؛ او به موازات داستانگاری، در روزنامه های چین مقاله می نوشت، «تخریب» و «خانواده» از آثار اوست.

25 مهر 1384: گشایش نمایشگاه فرهنگ و هنر ایران در چین. در این نمایشگاه جلوه های گوناگون فرهنگ و هنر ایران از جمله صنایع دستی، تصاویر آثار تاریخی و فرهنگی ایران، نقاشی های مینیاتوری، لباس های اقوام مختلف ایران و کتاب هایی با موضوعات فرهنگی، تمدن ایران، هنر و ادبیات فارسی به نمایش گذاشته شد.

امروز پنجشنبه 19 مهر ماه سال 1386 هجري شمسي؛

 برابر با 29 رمضان سال 1428 هجري قمري

و 11 اکتبر سال 2007 ميلادي

29 سال پيش درچنين روزي - 19مهرماه سال 1357هجري شمسي: همزمان با اوج گيري اعتصابات كاركنان دستگاههاي اداري كشوربرضدّ رژيم ستمشاهي كاركنان جرايد صبح و عصرتهران نيزاعتصاب خود را آغازكردند. اعتصاب كنندگان خواستار لغو سانسور مطبوعات بودند. درپي منتشرشدن روزنامه هاي صبح و عصرتهران و اين اعتصاب گسترده، دولت موقت اعلاميه اي صادركرد كه درآن بطورظاهري لغو سانسور مطبوعات و اعطاي حقوق مطبوعات براساس قانون اساسي را تضمين كرد.

23 سال پيش درچنين روزي - 19مهرماه سال 1363هجري شمسي: آيت الله حاج ميرزا خليل كره اي مفسرقرآن و ازاستادان دانشكده الهيات دانشگاه تهران درگذشت. او درحوزه علميه اراك تحصيلات ديني را آغاز كرد؛ سپس فقه، اصول و سطوح را درحوزه قم ادامه داد. آيت الله كمره اي درسال1341هجري قمري به سبب مخالفت با كشف حجاب رضاخاني دستگير و زنداني شد. با پيروزي انقلاب اسلامي درايران وي درمقطع دكتري داردانشكده الهيات دانشگاه تهران به تدريس پرداخت. ازاين استاد گرانقدر يك دوره كامل «تفسيرقرآن، دوره شرح نهج البلاغه، بيت المقدس و تحول قبله و عنصرشجاعت يا 72تن و يك تن درباره زندگي امام حسين(ع) و شهداي كربلا» باقي مانده است.

16 سال پيش درچنين روزي - 19مهرماه سال 1370هجري شمسي: استاد حسين شيخ، نقاش معاصرو ازآخرين شاگردان كمال الملك درحادثه رانندگي درگذشت. او چندين سال رياست هنرستان كمال الملك را به عهده داشت. استاد شيخ انساني والا و معلمي وارسته يود كه عمرخود را به تعليم و تعلم صرف كرد. ازاين استاد گرانقدر تابلوهاي فراواني همچون «هفت سين» و نقاش و بخاري به يادگارمانده است.

108 سال پيش درچنين روزي - 11اكتبرسال1899ميلادي: جنگ ميان بوئرها ساكنان هلندي افريقاي جنوبي و انگليسي ها آغازشد. انگليسي ها درسال18471ميلادي به منظور استعمارسرزمين افريقا به افريقاي جنوبي وارد شدند و پس ازايجاد مناطق مسكوني درآن سرزمين استقراريافتند. بعد ازكشف معادن غني طلا و الماس دراين منطقه سيل مهاجران اروپايي به افريقاي جنوبي روان شد و بوئرها كه مخالف ورود تازه ها واردان بودند به جنگ با آنها پرداختند. اما به علت حمايت انگليسي هاي استعمارگرازمهاجران اروپايي بوئرها دراين مبارزه شكست خوردند و افريقاي جنوبي مستعمره انگلستان شد.

59 سال پيش درچنين روزي - 11اكتبرسال1948ميلادي: سرگئي ميخائيلوويچ آيزنشتاين نقاش، كارگردان و منتقد سينمايي درگذشت. او دردوران حياتش چند فيلم ساخت كه هريك شاهكاري در عرصه هنرسينما بشمارمي رود. فيلمهاي او ازلحاظ شكل، بيان و محتواي بسيارغني است. «فيلم رزونا و يوتمكين او» نقطه عطفي درتاريخ سينما محسوب مي شود. دراين فيلم آيزنشتاين اهميت هرمونتاژ را براي ايجاد رابطه دراماتيك ميام تصويرهاي پراكنده به اثبات رساند.

442 سال پيش درچنين روزي - 11اكتبرسال1565ميلادي: فيليپين بطوررسمي ضميمه متصرفات آسيايي اسپانيا شد. اين سرزمين را درسال1521ميلادي ماژلان كشف كرد و تا اواسط نيمه دوم قرن16سراسراين مجمع الجزاير تحت سلطه اسپانيا قرارداشت. سرانجام درسال1898ميلادي بدنبال شكست اسپانيا ازامريكا اين مجمع الجزاير به امريكا واگذارشد. فيليپين درنهايت درسال1946ميلادي به استقلال رسيد.

یکشنبه 15/07/86

جمعیت جهان به شش میلیارد نفر رسید

15 مهر 1386
25 رمضان 1428
7 اکتبر 2007

15 مهر : «روز مهر یا مهرگان»؛ ایرنیان باستان از هزاره دوم پیش از میلاد این روز را گرامی می داشتند و بعدها، پس از نوروز، دومین روز مهم سال به شمار آوردند و مفصلترین مراسم از جشنهای شش روز مهرگان را در این روز برگزار می کردند؛ مهر در پارسی به معنای فروغ و روشنایی و دوستی و پیوستگی و محبت و ضد دروغ و دروغگویی و پیمان شکنی و نامهربانی بود؛ پیش از هخامنشیان، جشن مهرگان را «بغ یادی» (یاد خدا- سپاسگزاری از خدا) می گفتند.

15 مهر 20: عمر بن خطاب، خلیفه دوم، احنف ابن قیس را برای تصرف خراسان و سهیل ابن عدی را برای تصرف کرمان و عاصم ابن عمر را برای تصرف سیستان و عبدالله بن عتبان را برای تصرف اصفهان برگزید.

15 مهر 950: در نبرد لپانتو، در جنوب غربی یونان، نیروهای دریایی اتریش (با 316 کشتی) ناوگان عثمانی را (با 250 کشتی بادبانی) شکست داد؛ حدود 25 هزار ترک کشته شدند و 80 کشتی آنان غرق گشت؛ این نبرد بزرگترین جنگ دریایی از زمان آکسیوم (در 31 ق م) و آخرین نبرد بزرگ کشتیهای پارویی جهان به شمار می رود.

15 مهر 1185: ثبت اختراع کاغذ کاربن، که به همت رالف وج وود انگلیسی تهیه شده بود.

15 مهر 1205: امضای معاهده آق کرمان، میان روسیه و عثمانی، در مورد به رسمیت شناختن حاکمیت روسیه بر قفقاز و حق کشتیرانی آزادانه در آبهای سرزمین عثمانی – بویژه در تنگه های بسفر و داردانل – و خروج نیروهای عثمانی از صربستان؛ این معاهده مکمل معاهده بخارست است.

15 مهر 1258: حمله انگلستان به افغانستان، برای حفظ منافع خود در هندوستان (همزمان با سی و دومین سال سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، در ایران)، که به اشغال افغانستان در دو سال بعد انجامید و روسیه در سال 1286 این حمله را به رسمیت شناخت.

15 مهر 1285: مجلس شورای ایران در دومین جلسه خود در این روز، صنیع الدوله (داماد مظفرالدین شاه) را به ریاست مجلس و وثوق الدوله را به نیابت ریاست مجلس برگزید؛ انتخابات دوره های اولیه مجلس عمومی نبود و صندوق آرا وجود نداشت و نمایندگان از میان طبقات مشخص جامعه برگزیده می شدند.

15 مهر 1286: تصویب «متمم قانون اساسی»، مشتمل بر 105 اصل، در مجلس شورای ملی؛ قانون اساسی مشروطه (نظامنامه اساسی) دارای 51 اصل مربوط به امور مجلس بود و «متمم قانون اساسی» برای اداره مملکت و رعایت حقوق طبیعی و فطری مردم تدوین و تصویب گشته بود که، بر اساس آن، مصوبه های مجلس با تأیید هیئتی مرکب از حداقل پنج مجتهد قانونی می شد، ولی هیچگاه این هیئت تشکیل نگشت.

15 مهر 1289: انتشار روزنامه شفق، به مدیریت میرزا صادق خان رضازاده (شفق)، در تبریز؛ این روزنامه با چاپ سربی منتشر می شد و، به علت زبان تند و انتشار مقالات وطنی، مورد خشم و غضب روسهای تزاری قرار گرفت.

15 مهر 1289: انتشار روزنامه برق، به مدیریت سیدضیاءالدین طباطبایی، در پی لغو امتیاز روزنامه شرق؛ هزینه این دو روزنامه را زرتشتیان تأمین می کردند.

15 مهر 1298: آغاز فعالیت شرکت هواپیمایی هلند (کا ال ام)، نخستین شرکت هواپیمایی جهان.

15 مهر 1301: رضاخان پهلوی، وزیر جنگ کابینه قوام السلطنه، در پی انتقاد چند نماینده مجلس کناره گیری خود را اعلام کرد؛ واحدهای نظامی و گروهی از مردم به حمایت از او برخاستند و مسلحانه وارد خیابانها شدند و در میدان بهارستان آرایش نظامی گرفتند؛ پس از تهران، تظاهراتی هم در سایر شهرهای ایران برپا شد؛ در نتیجه، شاهزاده محمد حسن میرزا ولیعهد و قوام السلطنه از رضاخان خواستند تا از کناره گیری خود انصراف دهد و او هم با شرایطی قبول کرد.

15 مهر 1305: همزمان با تشکیل شورای بزرگ فاشیست ایتالیا، بنیتو موسولینی احزاب سیاسی این کشور را منحل اعلام کرد.

15 مهر 1306: آغاز کار سینمای ناطق، با نمایش فیلم خواننده جاز، در نیویورک.

15 مهر 1314: جامعه ملل ایتالیا را، به علت حمله 5 روز قبل به اتیوپی، متجاوز شناخت.

15 مهر 1318: با امضای پیمان 1318 بین اتحاد شوروی و آلمان نازی، در جنگ جهانی دوم، لهستان برای پنجمین بار تجزیه شد و سرزمینهایی را که پس از جنگ جهانی اول به دست آورده بود از دست داد و، دو روز بعد، هیتلر غرب لهستان را ضمیمه آلمان کرد.

15 مهر 1319: نیروهای آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، کشور رومانی را به تصرف خود درآوردند. بدین ترتیب مهمترین گام در راه حمله بعدی سربازان آلمانی به روسیه برداشته شد. سرزمین رومانی تا قبل از این تاریخ تلاش می کرد که با آلمان روابط صلح آمیز داشته باشد و حتی در فاصله دو جنگ جهانی اول و دوم بخشی از نفت مورد احتیاج آلمان را تأمین می کرد.

15 مهر 1322: ریاض صلح، نخست وزیر لبنان، بیانیه استقلال را صادر کرد؛ ولی لبنان در 30 آذر 1322 به استقلال رسید.

15 مهر 1328: اعلام موجودیت جمهوری دمکراتیک آلمان (شرقی)، در بخش اشغالی ارتش سرخ شوروی، که بعدها عضو کومکون و پیمان ورشو شد.

15 مهر 1329: مجمع عمومی سازمان ملل متحد پیشروی نیروهای متفقین را در مدار 38 درجه به سمت کره شمالی تصویب کرد؛ موافقتنامه صلح با پذیرش دو کره در 5 مرداد 1332 امضا شد.

15 مهر 1330: دولت مصطفی نحاس، نخست وزیر مصر، پیمان با بریتانیا و دو قرارداد متعلق به حاکمیت مشترک بر سودان را لغو کرد و وحدت مصر و سودان را اعلام داشت، ولی بریتانیا همچنان پیمان با مصر را معتبر دانست.

15 مهر 1338: نخستین عکسبرداری از طرف دیگر ماه، با فضاپیمای روسی لونا – 3.

15 مهر 1338: ترور نافرجام عبدالکریم قاسم، رئیس جمهور عراق، به دست عوامل حزب بعث و از جمله صدام حسین؛ قاسم درکودتای 19 بهمن 1341، به رهبری عبدالسلام عارف، کشته شد.

15 مهر 1342: امضای پیمان منع آزمایشهای هسته ای بین امریکا و انگلستان و شوروی.

15 مهر 1344: استقبال باشکوه مردم عراق از امام خمینی، هنگام عزیمت ایشان از کاظمین به سامره.

15 مهر 1354: ثبت مسجد بازار ساوه از دوره زندیه به شماره 1189 در فهرست آثا ملی ایران.

15 مهر 1356: مردم شهرری، با تظاهراتی در صحن حرم حضرت عبدالعظیم، بازگشت امام خمینی را به میهن خواستار شدند.

15 مهر 1356: شورای عالی شوروی قانون اساسی جدید را تصویب کرد؛ قانون اساسی پیشین این کشور در 14 آذر 1315 تصویب شده بود.

15 مهر 1357: دانشجویان و دانش آموزان کشور تشکیل کلاسهای درس را تحریم سیاسی کردند و به تظاهرات پرداختند.

15 مهر 1357: تظاهرات پیروان امام خمینی در کویت بر ضد حکومت این کشور که از ورود ایشان جلوگیری کرده بود.

15 مهر 1357: هواری بومدین، رئیس جمهور الجزایر، در پیامی به امام خمینی از ایشان خواست که الجزایر را «وطن دوم» خود بدانند و در این کشور اقامت کنند.

15 مهر 1364: ربوده شدن کشتی مسافربری ایتالیایی آکینه لائورو، در مسیر پورت سعید مصر، به دست اعضای جبهه آزادیبخش فلسطین، برای آزاد کردن 50 فلسطینی از زندان رژیم صهیونیستی.

15 مهر 1370: اسلوونی و کروآسی استقلال از یوگسلاوی را به طور رسمی اعلام کردند.

15 مهر 1371: سران امریکا و مکزیک و کانادا پیمان تجارت آزاد امریکای شمالی «نفتا» را امضا کردند که بزرگترین بازار تجاری جهان را شامل می شود.

15 مهر 1372: بیل کلینتون، رئیس جمهور امریکا، دستور اعزام 5300 سرباز تازه نفس مجهز به زره پوش و پشتیبانی دریایی را به سومالی صادر کرد.

15 مهر 1373: بحران جدید در خلیج فارس، درپی تحریکات نظامی عراق در مرز کویت، که به استقرار 30 هزار سرباز امریکایی در منطقه انجامید و عراق بر اساس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد، در 4 روز بعد، نیروهایش را عقب برد.

15 مهر 1373: درگذشت نایلز جرنه، آسیب شناس دانمارکی – انگلیسی و برنده مشترک جایزه پزشکی نوبل 1363 (1984 م)، در هشتاد و سه سالگی؛ وی تئوریهای تازه ای را در مورد چگونگی تشکیل پادزهرها از گلبول های سفید خون فرمول بندی کرد.

15 مهر 1375: درگذشت استا مجید اسدزاده متخلص به حسینی هنرمند تلاشگر تبریزی در عرصه هنر فرشبافی. نام ایشان در این جامعه فرشبافان و یگر هنرمندان این رشته نامی آشنا و شناخته شده است. استاد حسینی نزدیک به 70 سال از عمر خود را صرف بافت فرش ها و قالی های زیبا کرد. وی همچنین در این مدت شاگردان بسیاری تربیت نمود که هر یک از قالیبافان زبده و هنرمند کشورمان بشمار می روند.

15 مهر 1376: آغاز نخستین مذاکرات واقعی در 76 سال گذشته، برای یافتن راه حل سیاسی در بحران ایرلند شمالی.

15 مهر 1378: جمعیت جهان به شش میلیارد نفر رسید.

15 مهر 1379: ویسلاو کوشتونیتسا به عنوان رئیس جمهوری یوگسلاوی سوگند خورد.

15 مهر 1382: درگذشت دکتر حسام الدین خرمی چهره برجسته مرجع شناسی  و مجموعه داری کشور. دکتر حسام الدین خرمی یکی از بزرگترین مرجع شناسان و مجموعه داران کتب و نسخ خطی کشور که متخصص جراحی چشم از دانشگاه پاریس نیز بود، دررشته های مرجع شناسی و نسخه شناسی و موسیقی ایرانی و تاریخ ایران نیز ار دانش و توانایی گسترده ای برخوردار بود . با توجه به حال نمایشگاه های متعددی از مجموعه های منحصر به فرد ایشان در سطح کشور و جهان به نمایش درآمده است. دکتر خرمی که بزرگترین مجموعه آثار هنری خوشنویسان را جمع آوری کرده است، سال ها به عنوان مشاور فرهنگی موزه ها و کتابخانه  ملی کشور خدمت کرد.

15 مهر 1382: افتتاح بزرگترین نیروگاه آبی کشور. نیروگاه «کرخه» بزگرترین و نخستین نیروگاه بزرگ برق آبی کشور پس از انقلاب اسلامی با حضور آقای خاتمی رئیس جمهور وقت با ظرفیت تولید 400 مگاوات برق رسما راه اندازی شد.

جمعه 13/07/86

اقامت یکروزه امام خمینی در بغداد، در پی بازگشت از کویت..

13 مهر 1386
23 رمضان  1428
5 اکتبر 2007

13 مهر 818 ق هـ: ارتش روم در نبرد «ساینو سفاله» سپاه مقدونیه را شکست داد و، پس از 140 سال، سیادت مقدونیها بر یونان و منطقه مدیترانه وایلری (یوگسلاوی) پایان یافت (همزمان با حکومت اردوان اول ـ اشک سوم ـ بر ایران).

13 مهر 42 ق هـ: سپاه ایران (مرکب از 40 هزار سوار و 100 هزار پیاده)، در زمان پادشاهی انوشیروان، سوریه را از دست رومیها خارج کرد و نزدیک به 20 هزار رومی را به اسارت گرفت؛ انوشیروان، که کمی پس از این پیروزی درگذشت، خود نقشه اخراج رومیها از سوریه را طرح کرده بود و در دوران او مرزهای ایران تقریباً به حدود مرزهای ایران در دوره هخامنشی رسید.

13 مهر 96: درگذشت سلیمان بن عبدالملک، هفتمین خلیفه اموی، پس از دو سال و هشت ماه حکومت، در سی و نه سالگی؛ او پس از برادرش ولید به خلافت رسید.

13 مهر 344: درگذشت محمد بستی (ابوحاتم بستی)، عالم و حافظ قرآن کریم و محدث و مورخ، اهل بست (افغانستان)؛ نویسنده آثاری چون: اتباع التابعین، تباع التبع، التابعین، الثقاة، الجرح والتعدیل، الصحابة.

13 مهر 1200: یونانیان شهر تریپولیتسا، از متصرفات حکومت عثمانی در ایالت موره (جزیره ای در دریای مدیترانه)، را تصرف و جمعیت ترک آن را قتل عام کردند؛ حکومت عثمانی در 15 اسفند 1202 مأمورانی برای این جزیره منصوب کرد و نیروهای ابراهیم پاشا این شهر را در 2 خرداد 1204 تسخیر کردند.

13 مهر 1267: درگذشت حاج ملا علی کنی، عالم و فقیه برجسته قرن سیزدهم، در هشتاد و سه سالگی، مدفون در صحن حرم حضرت عبدالعظیم (ع)؛ نویسنده آثاری چون: الاستصحاب، البیع، تلخیص المسائل، القضاء والشهادات، الطهارة، الصلوة.

13 مهر 1287: اعلام استقلال کشور بلغارستان، پس از 500 سال سلطه عثمانی.

13 مهر 1324: آغاز ناآرامی و درگیری در فلسطین، میان فلسطینیان و صهیونیستها.

13 مهر 1326: اعلام تأسیس کمینفرم (اداره اطلاعات احزاب کمونیست جهان) در بلگراد، به ابتکار شوروی، در پی اجلاس این احزاب در لهستان؛ در 1335، در پی بهبود مناسبات میان شوروی و یوگسلاوی، کمینفرم منحل شد.

13 مهر 1333: قراردا «تریست» برای تعیین نحوه اداره بندر معروف تریست، میان ایتالیا و یوگسلاوی امضا شد. این بندر که در شمال شرقی خاک ایتالیا واقع است، از سال 1947 م (1326 ه ش) زیرنظر سازمان ملل متحد اداره می شد. اما پس از امضای این قرارداد میان دو کشور ایتالیا و یوگسلاوی تقسیم شد و هر یک از این دو کشور اداره بخشی از بندر تریست را به عهده گرفتند.

13 مهر 1337: غرفه فرش ایران در نمایشگاه جهانی بروکسل برنده نشان طلا شد.

13 مهر 1341: اعلان حمایت جمال عبدالناصر، رئیس جمهوری مصر، از کودتای سرلشگر عبدالله السلال در یمن، که 9 روز قبل (5 مهر) روی داده بود.

13 مهر 1342: تعطیلی بازار تهران و تظاهرات ضد حکومتی مردم، برای اعتراض به بازگشایی چهارمین دوره مجلس سنا و بیست و یکمین دوره مجلس شورای ملی، که با وجود تحریم مراجع تقلید و علما گشایش یافته بود.

13 مهر 1344: امضای موافقتنامه ای بین ایران و شوروی، در مورد تأسیس کارخانه های ذوب آهن وماشین سازی و صدور گاز به شوروی.

13 مهر 1344: انتقال تبعیدگاه امام خمینی و حاج آقا مصطفی خمینی، از ترکیه به عراق، پس از یک سال؛ حکومت پهلوی نجف را به این علل انتخاب کرد: 1. وجود تفکر جدایی دین از سیاست در حوزه علمیه نجف 2. تحلیل شخصیت و ویژگیهای سیاسی امام خمینی با وجود مراجع عالیقدر در این حوزه 3. حاکمیت اندیشه ناسیونالیستی در عراق.

13 مهر 1357: اقامت یکروزه امام خمینی در بغداد، در پی بازگشت از کویت، به علت جلوگیری دولت کویت از ورود ایشان، که مهاجرت معظم له را به فرانسه در پی داشت.

13 مهر 1357: تظاهرات مردم تهران برای اعتراض به اخراج امام خمینی از عراق.

13 مهر 1359: ایران اعزام 4 هواپیمای آواکس امریکا را به عربستان سعودی مداخله امریکا در جنگ تحمیلی قلمداد کرد.

13 مهر 1359: اعلام حمایت کامل اردن از عراق، در پی حمله این کشور به جمهوری اسلامی ایران.

13 مهر 1362: اعطای جایزه صلح نوبل 1362 (1983 م) (به مبلغ 187 هزار دلار) به لخ والسا، رهبر جنبش همبستگی لهستان؛ او در اعتصاب کارگری این کشور نقش فعالی داشت و به نمایندگی از کارگران در 9 شهریور 1359 موافقتنامه ای با دولت امضا کرد و بعدها پس از پیروزی در انتخابات 18 آذر 1369 به ریاست جمهوری لهستان رسید.

13 مهر 1368: بستان ژین اگیا (معروف به دالایی لاما = رهبر روحانی مردم تبت) برنده جایزه صلح نوبل 1368 (1989 م) شد؛ راهبان بودایی او را پیش از سه سالگی بودای مجسم معرفی کردند و در 1319 – تحت نظارت حکومت چین – به تخت نشست و 19 سال حکمران تشریفاتی بود و پس از قیام ناموفق دهقانی به هند گریخت و در پنجاب دولت در تبعید تشکیل داد؛ وی برای دستیابی به استقلال وطنش به شیوه بدون خونریزی معتقد است.

13 مهر 1371: بازگشت حیات پارلمانی به کویت پس از شش سال لغو آن؛ جناح اسلامی مخالف دولت و لیبرالها در انتخابات مجلس پیروز شدند و شش کرسی در هیئت دولت به دست آوردند.

13 مهر 1375: با تصویب اعلامیه ای، پنجاه کشور جهان موافقتنامه ای فوری در زمینه ممنوعیت جهانی استفاده از مینهای زمینی ضد نفر را خواستار شدند.

13 مهر 1376: ثبت مناره آجری خرم آباد (لرستان) از دوره سلجوقی به شماره 1930 در فهرست آثار ملی ایران.

13 مهر 1377: چین موافقت نامه بین المللی در خصوص ارتقای حقوق بشر امضا کرد.

13 مهر 1378: اتل بیهاری وجپایی برای بار دوم به نخست وزیری هندوستان انتخاب شد.

13 مهر 1380: با حذف معاونت درآمدهای مالیاتی از وزارت امور اقتصادی، اولین رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور منصوب شد. با تصویب هیأت وزیران سازمان امور مالیاتی از این تاریخ به بعد فعالیت خود را به صورت سازمانی مستقل آغاز کرد.

13 مهر 1382: نمایندگان مجلس شورای اسلامی به تشکیل «سازمان میراث فرهنگی و گردشگری» رأی مثبت دادند. براساس این مصوبه، سازمان های «میراث فرهنگی کشور» و «ایرانگردی و جهانگردی» از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منتزع گردید و از ادغام آنها « سازمان میراث فرهنگی و گردشگری» با کلیه اختیارات  وظایف که سازمان های یادشده دارا بوده ان  کلیه امکانات  اموال و نیروی انسانی زیرنظر رئیس جمهوری تشکیل شد.

13 مهر 1383: یک دانشمند ایرانی برنده جایزه مؤسسه ملی علوم امریکا شد. دکتر «عماد تاج خورشید» به خاطر کشفیاتش در رشته های شیمی و زیست شناسی برده این جایزه شد.

پنجشنبه 12/07/86

آغاز عملیات نامنظم ظفر 2، با رمز «لبیک یا حسین (ع)»، در شهر کفری (در کرکوک عراق)، با تلاش دلاور مردان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (قرارگاه رمضان)...

12 مهر 1386
10 رمضان 1428
4 اکتبر 2007

10 رمضان 3 ق هـ: درگذشت حضرت خدیجه (س)، دختر خویلد و نخستین همسر پیامبر اسلام (ص)، در شصت و پنج سالگی، در سال دهم بعثت و پس از پایان محاصره شعب ابی طالب؛ ایشان در چهل سالگی با حضرت محمد (ص) ازدواج کرد و نخستین فردی است که به رسالت ایشان ایمان آورد و ثروت خود را برای نشر اسلام صرف کرد.

12 مهر 71: قتل عبدالله بن زبیر، به دست سپاهیان حجاج بن یوسف ثقفی؛ وی پس از شهادت امام حسین (ع) مدعی خلافت شد و مردم حجاز و عراق و فارس و خراسان خلافتش را پذیرفتند.

12 مهر 846: زین العابدین، شاهزاده تبعیدی کشمیر، با کمک مردان طایفه خود (خوکار) بر برادرش، علیشاه (شاه کشمیر)، پیروز گشت و سلطان این سرزمین شد؛ وی بلافاصله زبان فارسی را زبان رسمی دربار و سازمانهای دولتی کشمیر اعلام داشت؛ زین العابدین از دوستداران ایران و ایرانیان و فرهنگ و ادب ایران بود و در دفتر خود به زبان فارسی سخن می گفت؛ او هر گونه آزار هندوها و بودایی ها و برهمنها را ممنوع کرد و اجازه مرمت و بازسازی معابد را به پیروان ادیان مختلف داد.

12 مهر 961: آخرین روز استفاده از تقویم ژولیانی در سرزمینهای تحت نفوذ پاپ و اسپانیا و پرتغال؛ تقویم گریگوری روز بعد رواج یافت و برای حذف 10 روز اختلاف با گاهشماری حقیقی، روز بعد ـ به جای 5 اکتبر ـ 15 اکتبر اعلام شد؛ بعدها بلژیک (1584 م)، مجارستان (1587 م)، انگلستان و امریکا (1752 م)، آلمان (1776 م)، ژاپن (1873 م)، مصر (1875 م)، روسیه (1918 م)، یونان (1923 م)، نیز تقویم گریگوری را پذیرفتند.

12 مهر 1048: درگذشت هارمنس زون وان رین رامبراند، نقاش هلندی، در شصت و سه سالگی؛ خالق آثاری چون: طوبیا و خانواده اش، سامری، درس تشریح، خانواده؛ او به سبک کلاسیک کار می کرد و در رنگ آمیزی و طراحی قدرت فوق العاده ای داشت و در آثار خود به طبیعت حیات می بخشید.

12 مهر 1283: درگذشت فردریک اگوست بارتولدی، مجسمه ساز فرانسوی، سازنده مجسمه آزادی در نیویورک.

12 مهر 1284: پرواز موفق برادران رایت با هواپیمای خود، در دیتون امریکا، به مدت 33 دقیقه و 15 ثانیه.

12 مهر 1289: فرار مانوئل دوم، پادشاه پرتغال، به انگلستان، در پی شروع انقلاب در کشورش که به سرنگونی نظام پادشاهی پس از 782 سال انجامید.

12 مهر 1307: اعزام نخستین گروه محصلان ایرانی (110 نفر) برای ادامه تحصیلات عالی به اروپا.

12 مهر 1313: افتتاح کنگره هزارمین سالگرد تولد حکیم ابوالقاسم فردوسی، بزرگترین شاعر حماسه سرای ایرانی و خالق شاهنامه، در مدرسه دارالفنون تهران.

12 مهر 1319: هیتلر و موسولینی – برای دومین بار – در تنگه برنر، پست ترین گذرگاه آلپ در مرز ایتالیا و اتریش، ملاقات کردند و هیتلر کمک ایتالیا را در جنگ با انگلستان خواستار شد؛ نخستین ملاقات آنان در 18 مارس 1940 در همین مکان صورت گرفته بود.

12 مهر 1322: قوای فرانسه آزاد جزیره کرس (در دریای مدیترانه) را، در جنگ جهانی دوم، از سلطه متحدین خارج کرد.

12 مهر 1325: هری ترومن، رئیس جمهوری امریکا، حمایت خود را از طرح صهیونیسم جهانی برای تشکیل کشور یهود در بخشی از فلسطین اعلام کرد.

12 مهر 1326: درگذشت مکس پلانک، فیزیکدان آلمانی، در هشتاد و نه سالگی؛ وی در زمینه علم فیزیک به مقام استادی رسید؛ «وضع تعادل جسمهای ایزوتوپ در دماهای مختلف»، «اصول دریافت کارمایه»، «طرح کلی گرماشیمی»، «خواندنیهایی در مورد گرما پویایی»، از آثار برجسته اوست؛ طرح نظریه کوانتوم او را برنده جایزه فیزیک نوبل 1297 (1918 م) کرد.

12 مهر 1331: نصب نخستین دستگاه تنظیم کننده ضربان قلب به صورت خارجی روی بدن، با تلاش دکتر پل زول از دانشگاه هاروارد.

12 مهر 1336: شوروی نخستین ماهواره را به نام اسپوتنیک -1 به فضا پرتاپ کرد، که در 92 روز 1400 بار دور زمین چرخید؛ این اولین فضاپیمای روسی بود که پرتاب آن نگرانی امریکاییها را برانگیخت.

12 مهر 1342: در طوفان سیاه کارائیب، 6 هزار نفر کشته شدند و زیانهای بسیار شدیدی به بار آمد.

12 مهر 1357: خروج امام خمینی از نجف به قصد اقامت در کویت؛ با توجه به اینکه نام خانوادگی امام «مصطفوی» است، این کشور روادید ورود ایشان و حاج احمد آقا را به کویت صادر کرد، اما در مرز با اطلاع از موضوع، مانع ورود امام خمینی شد؛ ایشان به بصره و بغداد بازگشتند و سرانجام به فرانسه مهاجرت کردند.

12 مهر 1357: تظاهرات ضد سلطنتی مردم در شهرهای کرمانشاه و بوکان و خرم آباد به خون نشست.

12 مهر 1359: نمایندگان 38 کشور مسلمان مجمع عمومی سازمان ملل متحد را واداشتند تا خروج سربازان ارتش سرخ شوروی را از افغانستان خواستار شود.

12 مهر 1366: آغاز عملیات نامنظم ظفر 2، با رمز «لبیک یا حسین (ع)»، در شهر کفری (در کرکوک عراق)، با تلاش دلاور مردان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (قرارگاه رمضان)، که به انهدام پاسگاههای ارتفاعات کفری داغ و ساختمان سازمان امنیت و فرمانداری و مرکز حزب بعث و شهرداری و نیروگاه برق و پست و تلگراف انجامید و دهها دستگاه نفربر و خودرو دشمن را نابود کرد.

12 مهر 1368: کشف قطعه سنگی در کانادا که قدمت آن به 3 میلیارد و 96 میلیون سال می رسد.

12 مهر 1370: بیست و چهار کشور، از جمله امریکا، موافقتنامه منع اکتشافهای کانی و نفتی را برای 50 سال در قطب شمال امضا کردند.

12 مهر 1370: اعطای جایزه ادبی نوبل به بانو نادین گوردیمر، داستان نگار جمهوری افریقای جنوبی؛ وی به هنگام دریافت جایزه 68 سال داشت و 13 داستان و 200 داستان کوتاه و دهها رساله و مقاله نوشته بود؛ معروفترین داستان او «تاریخ از درون» عنوان دارد؛ وی هفتمین زن و نیز نخستین نویسنده از فدراسیون افریقای جنوبی بود که برنده جایزه ادبی نوبل شده اند.

12 مهر 1371: یک فروند هواپیمای مسافربری متعلق به شرکت العال اسرائیل، اندکی بعد از بلند شدن از فرودگاه، به روی حومه مسکونی آمستردام هلند سقوط کرد و 62 نفر کشته شدند.

12 مهر 1371: امضای قرارداد آتش بس بین دولت موزامبیک و شورشیان به 16 سال جنگ داخلی پایان داد.

12 مهر 1379: درگذشت مایکل اسمیت، بیوشیمیست کانادایی (انگلیسی تبار) و برنده جایزه شیمی نوبل 1372 (1993 م) برای روش ایجاد تغییر در ژنها، در شصت و هشت سالگی.

12 مهر 1381: درگذشت احمدمحمود، نویسنده و رمان نویس برجسته معاصر ایران. احمدمحمود در سال 1310 ه ش متولد شد؛ از وی رمان های «همسایه ها» و «زمین سوخته» و «درخت انجیر معابد» و «مدارصفر درجه» و چند داستان کوتاه به نام های «دریا هنوز آرام است» و «بیهودگی» و «دیدار» و «زائری زیرباران» و «پسرک بومی» و... برجای مانده است. آثار محمود در تکوین ادبیات داستانی ایران سهم انکارناپذیری دارد و او را می توان به عنوان نویسنده ای واقع گرا و از موفق ترین چهره های رئالیسم اجتماعی در ادبیات معاصر ایران به شمار آورد. وی فضاهای بکری را در آثارش خلق کرده است که او را از بسیاری از نویسندگان معاصرش متمایز می سازد.

12 مهر 1384: اهدای جوایز فیزیک نوبل به دو فیزیکدان امریکایی (روی گلابر ـ جان هال) و یک فیزیکدان آلمانی (تئودور هانش) به طور مشترک؛ هر سه این فیزیکدانان در رشته فیزیک نور به موفقیتهایی دست یافته بودند.

برابر با 18 رمضان سال 1428 هجري قمري

و 30 سپتامبر سال 2007 ميلادي

26 سال پيش درچنين روزي - 8 مهرماه سال 1360هجري شمسي: فرماندهان نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران براثر سانحه هوايي شهيد شدند. اين فرماندهان دلاور پس ازبازگشت ازمأموريت شكستن محاصره آبادان به فيض شهادت نايل آمدند. شهداي اين سانحه دلخراش سرداران اسلام سرتيپ فكوري، تيمسارفلاحي، سرهنگ نامجو، يوسف كلاهدوز و جهان آرا فرماندهان سپاه خرمشهربودند. پس ازوقوع اين حادثه، حضرت امام خميني (ره) درپيامي ضمن قدرداني اززحمات اين شهداي بزرگوارازآنان باعنوان«سرداران اسلام» يادكردند. اين سانحه چندروزپس ازشكست محاصره آبادان رخ داد.

84 سال پيش درچنين روزي - 30سپتامبرسال 1923ميلادي: كشورتركيه ازامپراطوري عثماني مستقل شد. پس ازجنگ جهاني اول، امپراطوري عثماني به كشورهاي كوچك تقسيم شد. با جدايي اكثرسرزمين هاي عربي چون فلسطين ، عراق، اردن و سوريه مردم تركيه نيز مخالفت خودراباسلطه عثماني آغازكردند. بدنبال اين مخالفت ها ، سلطان عثماني ازحكومت عزل شد و« مصطفي كمال پاشا» بالقب «آتاتورك »، به رياست جمهوري انتخاب شد. ازآن پس آتاتورك به شيوه استبدادي حكومت كرد. اوباوضع قانون اساسي جديد، فرهنگ و آداب ورسوم و سنن مردم تركيه راتغيير داد. تركيه با وسعتي بيش از هفتصد و هشتاد هزاركيلومتر درغرب آسيا قراردارد.

69 سال پيش درچنين روزي - 30سپتامبر سال 1938 ميلادي:پيمان مونيخ در اجلاس تاريخي در مونيخ امضا شد.هدف از برگزاري اجلاس مونيخ كه از بيست و نهم سپتامبر كار خود را شروع كرده بود, يافتن راه حل براي رفع اختلافات آلمان و چكسلواكي بود .بر اساس پيمان مونيخ ,قسمتي از چكسلواكي به آلمان ضميمه شد اما اين كشور پس از جنگ در سال 1945, بخشهاي جدا شده را مجددا باز پس گرفت ,و نيروهاي آلمان را از خاك خود بيرون راند.

22 سال پيش درچنين روزي - 30سپتامبرسال 1985ميلادي: مخترع مقياس ريشتر براي اندازه گيري شدت زلزله ؛ درايالت كاليفرنياي امريكا درگذشت. چارلز ريشتر به هنگام مرگ 75سال داشت. ريشتر در سال1930ميلادي با همكاري بِنوگوتنبرگ زلزله ها را ازيك تا 9درجه بندي كرد و مقياس ريشتر را به ثبت برساند. قبل از آن دانشمندان مي كوشيدند كه زلزله ها را براساس تأثير ظاهري آنها درجه بندي كنند.

پنجشنبه 5/07/86

شکست محاصره آبادان؛ آغاز عملیات ثامن الائمه (ع)، نخستین عملیات بزرگ ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

5مهر 1386
15 رمضان 1428
27 سپتامبر 2007

5 مهر 624 میلادی: ولادت با سعادت اما حسن (ع)، فرزند ارشد حضرت علی (ع) و فاطمه زهرا (س) و نوه حضرت محمد (ص) و پنجمین خلفای راشدین ، در مدینه (برابر با جمعه 13 اسفند 3)؛ ایشان پس از شهادت پدر بزرگوارشان، در 21 رمضان 40 هـ ق (برابر با 11 بهمن 39)، به امامت و خلافت رسید.

5 مهر 1200: در پی قیام استقلال طلبانه مردم مکزیک، به رهبری اگوستین ایتورباید، 300 سال سلطه اسپانیا بر این کشور پایان یافت.

5 مهر 1204: استفاده از نخستین راه آهن برای رفت و آمد قطار بخاری، با تلاش جرج استفنسون انگلیسی.

5 مهر 1233: نخستین فاجعه بزرگ دریایی با غرق شدن کشتی بخار ارکتیک در اقیانوس اطلس به وقوع پیوست؛ 300 نفر در این حادثه کشته شدند.

5 مهر 1241: درگذشت ایوان گنچارف، داستانسرا و سفرنامه نویس روس؛ اوبلوموف اثر برجسته اوست.

5 مهر 1316: گشایش کارخانه های دولتی و سیگارسازی و توتون چپق و تنباکو (دخانیات) در خارج از تهران و آن سوی دروازه قزوین.

5 مهر 1318: اعطای نخستین گواهینامه فارغ التحصیلی خلبانی در کشور به هفت مرد و سه زن.

5 مهر 1318: تسخیر ورشو، پایتخت لهستان، پس از 19 روز مقاومت مردم این شهر، به دست ارتش آلمان نازی.

5 مهر 1319: امضای پیمان سه جانبه میان آلمان و ایتالیا و ژاپن، در برلین؛ این پیمان پایه اتحاد و وحدت «نظم جدید» هیتلری در اروپا با «آسیای خاوری بزرگ» در ژاپن بود؛ وزیر امور خارجه آلمان به این پیمان رنگ ضد شوروی داد و زمینه پیوستن رومانی، مجارستان، بلغارستان، یوگسلاوی، را به آن فراهم ساخت.

5 مهر 1319: درگذشت ژولیوس واگز یاورگ، روانپزشک و متخصص اعصاب اتریشی و بنیانگذار استفاده از روش شوک در درمان بیماریها و برنده جایزه پزشکی نوبل 1306 (1927 م)، در هشتاد و سه سالگی.

5 مهر 1320: «آغاز دوران تبعید رضاشاه»؛ حرکت رضاخان از بندرعباس برای رفتن به تبعیدگاه؛ او 27 مهر به جزیره موریس، مستعمره انگلستان در اقیانوس هند، رسید.

5 مهر 1320: اعلان رسمی استقلال سوریه؛ دولت آزاد فرانسه استقلال سوریه را به رسمیت شناخت، ولی اشغال این سرزمین همچنان ادامه یافت و در 28 فروردین 1325 استقلال کامل به دست آمد.

5 مهر 1323: ورود نیروهای متفقین به آلبانی؛ این کشور در جنگ جهانی دوم به اشغال ایتالیا در آمد و در 1325 اعلام جمهوری کرد.

5 مهر 1333: علی امینی لایحه قرارداد کنسرسیو م را برای تصویب تسلیم مجلس شورای ملی کرد. طرف قرارداد 5 شرکت بزرگ امریکایی و 9 شرکت مستقل بودند، محل قرارداد نیز همان ناحیه ای بود که شرکت سابق نفت ایران وانگلیس حق استفاده از آن را داشت یعنی جزایر خلیج فارس. مدت قرارداد نیز در اختیار کنسرسیوم  بود و اگر تقاضای تمدید می کرد دولت ایران مجبور به قبول آن بود.

5 مهر 1334: جمال عبدالناصر، رئیس جمهوری مصر، پیشنهاد شوروی را برای خرید تسحیلات از این کشور پذیرفت.

5 مهر 1341: دستگیری آیةالله خالصی زاده، به سبب اعتراض به سیاستهای حکومت عراق، که اعتصاب مردم کاظمین را در پی داشت.

5 مهر 1341: کودتای نظامی در یمن شمالی، به رهبری سرهنگ عبدالله سلال، که به استقرار نظام جمهوری در این کشور و بروز جنگ داخلی میان سلطنت طلبان (پیرو سیاست عربستان سعودی) و جمهوریخواهان (هوادار مصر) انجامید؛ دو یمن در 1 خرداد 1369 دوباره متحد شدند.

5 مهر 1347: فرانسه از ورود انگلستان به بازار مشترک اروپا جلوگیری کرد؛ بازار مشترک در 5 فروردین 1336 تشکیل شد و فعالیتش به طور رسمی از 11 دی 1337 آغاز گشت و انگلستان از 1351 به آن پیوست.

5 مهر 1349: ده روز پس از فاجعه «سپتامبر سیاه»، ملک حسین (پادشاه اردن) و یاسر عرفات و سران ده کشور دیگر عربی جلسه ای در قاهره تشکیل دادند که به امضای موافقتنامه ای 14 ماده ای برای پایان دادن به حمله ارتش اردن به سازمانهای فلسطینی انجامید.

5 مهر 1357: اعتصاب دو هزار نفر از کارمندان و کارگران پالایشگاه نفت خارک، برای ابراز مخالفت با رژیم پهلوی.

5 مهر 1360: شکست محاصره آبادان؛ آغاز عملیات ثامن الائمه (ع)، نخستین عملیات بزرگ ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، با رمز مقدس «نصر من الله و فتح قریب»، در جبهه جنوب (محور شمال آبادان و شرق رود کارون)، که به آزادسازی 150 کیلومتر مربع (از جمله دو جاده استراتژیک اهواز – آبادان و ماهشهر – آبادان) و شکست محاصره آبادان و انهدام 190 تانک و نفربر و خودرو و غنیمت گرفتن 340 تانک و نفربر و خودرو و بولدوزر و کشته و زخمی شدن بیش از 2 هزار نفر و اسیری 1800 عراقی انجامید.

5 مهر 1366: افتتاح مترو در قاهره پایتخت مصر، اولین مترو در خاورمیانه و افریقا.

5 مهر 1369: روابط سیاسی ایران و انگلستان که بر سر انتشار کتاب سلمان رشدی (آیه های شیطانی) قطع شده بود پس از 18 ماه از سر گرفته شد.

5 مهر 1374: «دادگاه حقوق بشر اروپا» دولت انگلستان را به سبب کشتن سه غیر نظامی وابسته به ارتش جمهوریخواه ایرلند، در جبل الطارق، محکوم کرد.

5 مهر 1375: تصرف شهر کابل و سقوط دولت افغانستان، به ریاست برهان الدین ربانی، در پی ورود نیروهای گروه طالبان به این شهر؛ نیروهای مخالف نیز به شمال این کشور گریختند و از آنجا به مبارزه خود برای کسب مجدد قدرت ادامه دادند.

5 مهر 1377: در جریان انتخابات صدراعظمی آلمان، گرهارد شرودر برنده شد و هلموت کول شکست خورد.

5 مهر 1382: اتحادیه اروپا ماهواره ای 400 کیلوگرمی را، با موشک «آریان 5»، از گویان فرانسه (واقع در حاشیه امریکای لاتین) به سوی ماه فرستاد و، بدین ترتیب و چهار دهه بعد از روسیه و امریکا، دارای مهنورد شد؛ این ماهواره علمی با نام «سمارت»، در سطح قمر زمین تحقیقات علمی انجام خواهد داد.

5 مهر 1380: نخستین کنفرانس بین المللی «جهانگردی، صلح و گفت و گوی تمدن ها» همزمان با روز جهانی جهانگردی.

5 مهر 1380: خودرو ملی «سمند» به تولید انبوه رسید. طراحی و توسعه و تولید تمام قطعات این خودرو با تکیه بر توانمندی های مهندسین ایرانی انجام شده است. لازم به ذکر است که این خودرو به کشورهای ترکمنستان، سوریه، آذربایجان، ارمنستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر می شود.

5 مهر 1381: آغاز عملیات احداث پایانه نفتی خط لوله (باکو ـ تفلیس ـ جیهان) طی آیینی در بندر «جیهان» واقع در کناره دریای مدیترانه در جنوب ترکیه.

5 مهر 1381: برای نخستین بار دو هنرمند ایرانی موفق به دریافت مدال نقره و برنز نمایشگاه بین المللی طرح و نقاشی «سه سالانه هنر معاصر» سال 2002 م (1381 ه ش) در پاریس شدند. «منیژه صحی» و «احمد خلیلی فر» دو هنرمند ایرانی به ترتیب مدال نقره و برنز این نمایشگاه را که با حضور 200 هنرمند از 18 کشور جهان در برج بزرگ «لادفانس» واقع در غرب پاریس برپا شد، کسب کردند.

5 مهر 1382: اتحادیه اروپا ماهواره ای 400 کیلوگرمی را، با موشک «آریان 5» از گویان فرانسه (واقع در حاشیه امریکای لاتین به سوی ماه فرستاد و، بدین ترتیب و چهار دهه بعد از روسیه و امریکا، دارای مهنورد شد؛ این ماهواره علمی، با نام «سمارت»، در سطح قمر زمین تحقیقات علمی انجام خواهد داد.

5 مهر 1382: بازگشایی موزه آبادان پس از جنگ.

چهارشنبه 4/07/86

4مهر 1386
14 رمضان 1428
26 سپتامبر 2007

4 مهر 79 ق هـ: مبادله عهدنامه صلح میان ایران و روم که به جنگ دو ساله دو قدرت پایان داد؛ در تواریخ عمومی این جنگ به جنگ مذهبی ایران و روم معروف است، زیرا پیش از امضای معاهده صلح، زرتشتیان ایرانی در روم و مسیحیان در قلمروی ایران از آزادی مذهب برخوردار نبودند؛ پیروز این جنگهای دو ساله ایرانیان بودند که مستقیماً بهرام پنجم ساسانی آنان را فرماندهی می کرد؛ رومیان متعهد شدند که دیگر در امور ارمنستان مداخله نکنند.

4 مهر سال اول: ورود حضرت محمد (ص) به یثرب (برابر با 12 ربیع الاول 1 هـ ق)؛ ایشان – پس از مطلع شدن از توطئه قتلشان به دست 40 نفر قریشی – حضرت علی (ع) را در «لیلةالمبیت» در خانه اشان گذاشتند و روز اول ربیع الاول از مکه خارج شدند و 3 روز در غاری در کوه ثور پناه گزیدند و سپس از راهی دشوار به یثرب رهسپار شدند که به مدینه النبی معروف شد.

4 مهر 59: شهادت میثم تمار، از ایرانیان موالی بنی اسد و صحابه حضرت علی (ع) که به دست ایشان آزاد شده بود؛ عبیدالله بن زیاد، امیر جدید کوفه، به سبب تأکید میثم بر حقانیت حضرت علی (ع)، او را مصلوب کرد و بر دهانش لگام زد و ده روز قبل از ورود امام حسین (ع) به عراق وی را – با ضربه های نیزه- به شهادت رساند (برابر با 22 ذواللحجه 60).

4 مهر 1156: سپاه انگلیسیها، در جنگهای استقلال امریکا، فیلادلفیا را اشغال کرد؛ این جنگ در 30 فروردین 1154 با تیراندازی انگلیسیها به روستاییان امریکایی در شهر لکزینگتون آغاز شد و با امضای پیمانی در 12 شهریور 1162 میان دو طرف درباره تأیید استقلال امریکا به پایان رسید.

4 مهر 1194: تشکیل «اتحاد مقدس»، میان اتریش و پروس و روسیه، بر ضد گسترش انقلاب کبیر فرانسه در اروپا؛ بعدها بیشتر کشورهای اروپایی عضو این اتحادیه شدند، ولی واتیکان (به علت مبارزه با بدعتگذاری) و انگلستان (به سبب مغایرت آن با قانون اساسی) و عثمانی (به علت اختلاف مذهبی) عضو این اتحادیه نبودند.

4 مهر 1266: ابداع زبان بین المللی اسپرانتو، به همت زامنهوف (لغت شناس لهستانی)، که با توجه به یکی بودن ریشه بسیاری از لغات در زبانهای اروپایی، تلفظ و نوشتن و یادگیری آن آسان است و مورد استقبال عمومی قرار گرفت، ولی دولتها از آن استقبال نکردند.

4 مهر 1277: واگذاری امتیاز استخراج هفتاد ساله معدنهای قره جه داغ آذربایجان به نیکلای کورماکف (مهندس روس)، که از 22 اسفند رسمیت یافت و منطقه وسیعی از شمال آذربایجان – در امتداد رود روس – تا مرند و اهر را شامل می شد و کورماکف اجازه داشت از کلیه منابع زیرزمینی منطقه، بجز فلزات قیمتی و جواهرات، بهره برداری کند و در مقابل موظف بود 16 % از سود خالص را به ایران – در دوره سلطنت مظفرالدین شاه قاجار – بپردازد.

4 مهر 1280: انگلستان سرزمین ساحل طلا (غنا) را، در غرب افریقا، ضمیمه خود کرد؛ این سرزمین در 15 اسفند 1335 مستقل شد و در 1253 به تصرف انگلیسیها در آمده بود.

4 مهر 1286: اعلام استقلال زلاندنو از انگلستان، در چارچوب کشورهای مشترک المنافع (کامنولث).

4 مهر 1304: تظاهرات مردم تهران به علت قحطی نان، در مقابل مجلس شورای ملی و درگیری آنان با قوای حکومت نظامی تحت فرمان رضاخان.

4 مهر 1323: ارتش سرخ شوروی، در جنگ جهانی دوم، سرزمین استونی را اشغال کرد.

4 مهر 1329: نیروهای سازمان ملل متحد، در جنگ کره، قوای کره شمالی را از شهر سئول راندند؛ جنگ کره در 4 تیر آغاز شده و سئول – پایتخت کره جنوبی – نیز دو روز بعد به تصرف شمالیها در آمده بود.

4 مهر 1332: امضای پیمان دهساله میان امریکا و اسپانیا، در مورد کمک نظامی و اقتصادی امریکا به این کشور در برابر داشتن پایگاههای هوایی و موشکی و دریایی در اسپانیا.

4 مهر 1335: در حمله ارتش رژیم صهیونیستی به روستاهای اردنی نزدیک بیت المقدس، 150 نفر و از جمله 13 سرباز اردنی کشته شدند.

4 مهر 1341: نخستین مجلس ملی الجزایر احمد بن بلا را، پس از 9 سال نبرد استقلال طلبانه و 66 ماه زندان، به ریاست جمهوری این کشور برگزید؛ او سیاست قومی عرب را دنبال می کرد و با شوروی مناسبات سردی داشت و سرانجام با کودتای بدون خونریزی حوادی بومدین، در 29 خرداد 1344، از قدرت سرنگون شد.

4 مهر 1356: اعلام آمادگی جیمی کارتر، رئیس جمهور امریکا، برای حمایت و دفاع از حکومت پهلوی.

4 مهر 1357: با اعلام آییننامه «رفتار خاندان سلطنتی»، آنان از اعمال نفوذ و مداخله در امور مالی و قبول سمت در مؤسسات دولتی منع شدند.

4 مهر 1357: با پایداری امام خمینی در برابر درخواستهای ضداسلامی حکومت عراق مبنی بر ترک فعالیتهای سیاسی، محاصره خانه ایشان در نجف پایان یافت؛ درخواست بعثیها به علت فشار حکومت پهلوی بود و به مهاجرت حضرت امام به کویت، پس از ممانعت از ورود ایشان، به فرانسه انجامید.

4 مهر 1359: برگزاری جلسه شورای امنیت سازمان ملل متحد برای بررسی وضعیت جنگی موجود میان عراق و ایران.

4 مهر 1361: درگذشت استاد رضا مافی خوشنویس معاصر، وی نخستین نمایشگاه خود را در سال 1346 ه ش در موزه ایران باستان برگزار کرد. (تولد 5 آذر 1322 در مشهد)

4 مهر 1362: توافق چین و انگلستان در مورد بازگرداندن جزیره هنگ کنگ به چین در 10 تیر 1376؛ در پی جنگ اول تریاک و کنوانسیون چوئن پی، این سرزمین در 30 دی 1220 به انگلستان واگذار و استعمار رسمی آن از 5 تیر 1222 آغاز شد و چین در 1277 آنجا را ـ با 235 جزیره دیگر ـ برای 99 سال به انگلستان اجاره داد.

4 مهر 1369: درگذشت «آلبرتو موراویا»، نویسنده برجسته ایتالیایی؛ وی در داستانهایش به مسائل اجتماعی توجه زیادی داشت؛ موراویا را بزرگترین نویسنده قرن بیستم ایتالیا می شناسد؛ «زن سرخپوش» شاهکار اوست.

4 مهر 1375: بازگشت شانون لوسید (فضانورد امریکایی) به زمین، پس از 188 روز اقامت در ایستگاه فضایی «میر» روسیه، که حدنصاب جدیدی برای اقامت امریکاییان – و فضانوردان زن – در فضاست.

4 مهر 1379: کسب عنوان قهرمانی و مدال طلای المپیک توسط حسین توکلی وزنه بردار ایرانی.

4 مهر 1382: دولت اسرائیل اعلام کرد: جمعیت این کشور به شش میلیون و هفتصد هزار تن رسیده است.

4 مهر 1384: شناسایی دومین دیوار بلند جهان در گرگان. این دیوار متعلق به دوره ساسانیان است و به نام های «دیوار دفاعی گرگان»، «سد انوشیروان»، «سد سکندر» و «قزل مارلو» معروف شده است. این دیوار 200 کیلومتر طول دارد  پس از دیوار چین، بلندترین دیوار جهان است. عرض این دیوار بین 5 تا 10 متر است و در شمال رودخانه «گرگان رود» واقع شده و از «گمیشان» یا «خلیج گرگان» شروع و تا شمال شرقی «کلاله»  ادامه دارد. در طول این این دیوار 40 برج وجود دارد.

سه شنبه 3/07/86

درگذشت آیت الله حاج میرزا عبدالکریم روشن تهرانی، عارف نامی و فیلسوف معاصر ایرانی...

3مهر 1386
13 رمضان 1428
25 سپتامبر 2007

3 مهر 69 ق هـ: توافق میان هیئت اعزامی ایران ساسانی از تیسفون و دولت روم برای ترک مخاصمه نیروهای دو کشور در ساحل دریای سیاه (منطقه ساحلی گرجستان امروز) که ایران در آن پیروز شده و دولت روم پیشنهاد متارکه داده بود؛ دولت روم آغازگر جنگ بود و بایستی 3400 کیلو طلا به عنوان غرامت به دولت ایران می داد که تنها 850 کیلوگرم آن پرداخت شد.

3 مهر 775: سپاه بایزید اول، سلطان عثمانی، نیروهای صلیبی را در جنگ نیکوپولیس، در شمال شرقی ترکیه کنونی، شکست داد.

3 مهر 872: آغاز دومین سفر دریایی کریستف کلمب، از اسپانیا، با 17 کشتی که به کشف سرزمینهای پورتوریکو و هیسپانیو (هائیتی و دمینیکن) و جامائیکا و سواحل کوبا انجامید.

3 مهر 1069: انتشار نخستین روزنامه امریکایی، به نام پابلیک اکورنسز (وقایع عمومی)، در بوستون (همزمان با بیست و چهارمین سال سلطنت شاه سلیمان، هشتمین شاه صفوی، در ایران).

3 مهر 1168: «تصویب اصلاحیه قانون اساسی امریکا مشهور به "بیانیه حقوق بشر" »؛ به موجب این لایحه، آزادی بیان و قلم و مطبوعات و اجتماعات تضمین شد و انتشار روزنامه و هر گونه نشریه چاپی در امریکا نیاز به پروانه از دولت نداشت (همزمان با حکومت آقا محمدخان قاجار بر ایران).

3 مهر 1286: اعتراض شدید وزارت امور خارجه ایران به قرارداد 1907 م، که میان انگلستان و روسیه در مورد تقسیم ایران منعقد شده بود؛ این اقدام در پی رأی منفی تمام نمایندگان مجلس شورای ملی به این قرارداد صورت گرفت که دولت را نیز مأمور کرده بود تا مراتب را به سفارتخانه های روسیه و انگلستان اعلام کند.

3 مهر 1296: درگذشت ادگار دوگا، نقاش فرانسوی، در هشتاد و سه سالگی.

3 مهر 1304: درگذشت حاج محمدعلی سیاح محلاتی معروف به حاج سیاح، جهانگرد و سفرنامه نویس ایرانی؛ او در خانواده ای دوستدار علم و ادب به دنیا آمد و برای تحصیل از زادگاهش، محلات، به تهران و کربلا و نجف سفر کرد؛ شوق مطالعه اوضاع اجتماعی جوامع مترقی آن زمان وی را به سیاحت واداشت و او به کشورهای مختلفی چون چین و ژاپن و هندوستان و امریکا سفر کرد، سفرهای وی 18 سال طول کشید؛ سفرنامه حاج سیاح و خاطرات حاج سیاح از آثار اوست.

3 مهر 1305: کنوانسیون بین المللی منع برده داری را 20 کشور امضا کردند؛ کمیته ضدبردگی در 1166 در لندن تشکیل شده بود و پس از آن دانمارک (1181) و انگلستان (اردیبهشت 1187) و امریکا (دی 1188) و فرانسه (1194) و پرتغال و اسپانیا (1199) تجارت برده را ممنوع اعلام کردند.

3 مهر 1313: افتتاح دانشکده فنی (وابسته به دانشگاه تهران)، در ساختمان جدید مدرسه دارالفنون، که قسمت شمالی آن به طور موقت به این دانشکده اختصاص یافته بود و دارای رشته های ساختمان، برق، مکانیک، معادن، شیمی، شد؛ دو سال اول تحصیلی به دروس عمومی و مشترک رشته ها و دو سال دیگر به دروس دیگر تخصصی تعلق داشت.

3 مهر 1320: رفع سیاست رضاخان، در پی برکناری مأموران سانسورنامه در اداره های مطبوعات، با برکناری رضاخان و فرار او از ایران، به دنبال اشغال کشور به دست قوای متفقین.

3 مهر 1320: دکتر عیسی صدیق اعلم، درست یک سال پس از انتصاب به ریاست سازمان انتشارات و تبلیغات کشور، در این روز برکنار شد؛ متفقین (که ایران را در اشغال نظامی داشتند) او را، به علت پارسی کردن هر چه بیشتر واژه های متداول از زبانهای دیگر و توجه زیاد به آموزش عمومی تاریخ و فرهنگ ایران، بیش از حد مجاز میهن دوست و ملی گرا تشخیص دادند و ادامه روش او را برای خود خطرناک خواندند؛ وی بعدها چند بار وزیر فرهنگ و آموزش و پرورش و سناتور شد.

3 مهر 1321: آغاز بررسی لایحه دولت در مجلس که اجازه نشر 200 میلیون تومان اسکناس تازه را خواسته بود؛ همین اسکناسها باعث تورمی شدید در ایران شد که آثار نامطلوب آن تا سالها پس از پایان جنگ جهانی دوم ادامه داشت.

3 مهر 1321: درگذشت محمد یوسف زاده، معروف به غمام همدانی، ادیب و شاعر ایرانی؛ وی در شهرهای مختلف به آموختن منطق و فلسفه اسلامی و ادبیات فارسی پرداخت و دانش درخور توجهی کسب کرد؛ علاوه بر توجه به شعر و ادب، او از مبارزان پرشور نهضت مشروطه بود و به تأسیس «انجمن اتحاد» همت گماشت؛ از وی دیوان اشعاری بر جای مانده است.

3 مهر 1322: تصرف شهر اسمولنسک، آخرین پایگاه آلمان نازی در غرب روسیه، به دست ارتش سرخ شوروی، در جنگ جهانی دوم.

3 مهر 1326: اعلام آمادگی بریتانیا برای خروج از فلسطین؛ پس از شکست عثمانی در جنگ اول جهانی، سرزمین فلسطین به اشغال سربازان انگلیسی درآمد و در سال 1299 قیمومت بریتانیا بر فلسطین رسمیت یافت تا اینکه، بر اثر مخالفتهای فلسطینیان و پایان جنگ دوم جهانی و بروز نظم جدیدی در جهان و حملات تروریستی صهیونیستها، بریتانیا خود را به خروج از فلسطین در (25 اردیبهشت 1327) ناچار دید.

3 مهر 1335: برقراری نخستین ارتباط تلفنی بین قاره ای، میان اسکاتلند و کانادا.

3 مهر 1338: ترور سلیمان باندرانایکه، نخست وزیر سیلان، به دست راهبی بودایی، در شهر کلمبو، پایتخت این کشور.

3 مهر 1346: انتشار طرح نظام جدید آموزش و پرورش ایران، که طی ماهها تنظیم و به صورت کتابی قطور برای بررسی و اظهار نظر اصحاب نظر منتشر شده بود؛ به موجب این طرح دوره ابتدایی به 5 سال و دوره متوسطه به 4 سال کاهش یافت و در عوض دوره 3 ساله راهنمایی با هدف شکوفا کردن استعداد نوجوانان و هدایت آنها به وجود آمد؛ این کتاب حاوی جزئیات برنامه های نظام تازه و شرح هدفها برای دست اندرکاران و استادان و کارشناسان آموزش و پرورش بود.

3 مهر 1348: در پی آتش سوزی مسجدالاقصی به دست صهیونیستها، اجلاس سران کشورهای اسلامی، با صدور قطعنامه ای، با بین المللی شدن بیت المقدس مخالفت کرد و بازگشت این شهر را به وضعیت قبل از جنگ ششروزه خواستار شد.

3 مهر 1352: سه خدمه آزمایشگاه فضایی امریکایی اسکای لب 2، پس از گذراندن 59 روز در مدار زمین، سالم در اقیانوس آرام فرود آمدند.

3 مهر 1355: یک خلبان نیروی هوایی شوروی با هواپیمای خود به ایران گریخت؛ هواپیما در جاده مشکین شهر و اهر به زمین نشست و ایران خلبان و هواپیما را در اول آبان، بر اساس توافق دو کشور در مورد هواپیما ربایی، به شوروی بازگرداند.

3 مهر 1357: آغاز اعتصاب ضدسلطنتی کارگران شرکت مخابرات تهران و کارکنان کشت و صنعت شوشتر.

3 مهر 1359: آغاز محاصره خرمشهر به دست ارتش بعثی عراق.

3 مهر 1362: فرار 38 زندانی عضو شاخه نظامی ارتش جمهوریخواه ایرلند از زندان فوق امنیتی «میز»، در بلفاست.

3 مهر 1371: درگذشت آیت الله حاج میرزا عبدالکریم روشن تهرانی، عارف نامی و فیلسوف معاصر ایرانی؛ وی از جوانی علاقه فراوانی به آموختن عرفان و فلسفه اسلامی داشت؛ او مدتی در دانشکده الهیات دانشگاه تهران به تدریس عرفان و فلسفه پرداخت.

3 مهر 1376: تراست، خودروی مافوق صورت انگلیسی، حدنصاب 1142 کیلومتر سرعت در ساعت را در خشکی به جا گذاشت.

3 مهر 1380: آغاز تهاجم نظامی امریکا به کشور افغانستان به بهانه مبارزه با تروریسم.

3 مهر 1382: برای نخستین بار یک دانش آموزان ایرانی برنده جایزه طراحی پوستر «زندگی در یک جهان شیمیایی» شد. پوستر مهدی ادیب دانش آموز 16 ساله علاوه بر دریافت جایزه، در کنفرانس مشترک انجمن بین المللی شیمی محض و کاربردی و جامعه شیمی محض و کاربردی و جامعه شیمیی کانادا به نمایش گذاشته شدند. 2500 شیمیدان در این کنفرانس شرکت داشتند.

3 مهر 1383: تیم بسکتبال جوانان ایران برای نخستین بار در تاریخ به مقام قهرمانی آسیا دست یافت. تیم کشورمان در فینال این مسابقات کره جنوبی را در یک بازی نفس گیر شکست داد.